فناوری اطلاعات

فناوری اطلاعات - عمومی

سیستم عامل های شبکه و سرویس ها
ساعت ۱٠:٠٩ ‎ب.ظ روز ۱۳٩۳/۱/٢۸  کلمات کلیدی: server ، سرور
سیستم عامل شبکه:
•Windows server
•Unix
•Linux
•IBM AIX
•Sun Solaris
•Plan 9 from Bell Labs
•Inferno
•Apple Mac X
•Novell NetWare
انواع سرور:
•File Server
•Print Server
•Application Server
•Terminal Server
•VPN Server
• DNS Server
•DHCP Server
•Account Server
•DATA BASE  Server
•Mail Server
•Virtual Server
•Video conference Server
•. . . 

 
همه جیز در باره لینوکس
ساعت ۱٢:٠۸ ‎ق.ظ روز ۱۳٩۳/۱/۱٤  کلمات کلیدی: لینوکس ، توزیع

لینوکس (به انگلیسی: Linux) به هسته ی سیستم‌عامل های شبه یونیکس می‌گویند که که در سال ۱۹۹۱ توسط لینوس تروالدز توسعه یافت. برخی به سیستم عامل هایی که از هسته‌ٔ لینوکس استفاده می‌کنند (به این خاطر که نام لینوکس به طور گسترده در رسانه ها استفاده می‌شود و نامی رایج تر است) نیز لینوکس می‌گویند.

لازم به توضیح است که شروع این پروژه  اینطور بود که  در سال ۱۹۸۳ میلادی ریچارد استالمن که رئیس بنیاد نرم‌افزارهای آزاد بود پروژه گنو (GNU) را آغاز کرد. در این پروژه که یک جنبش نرم‌افزاری محسوب می‌شد برنامه‌نویسان با یکدیگر همکاری می‌کردند که این همکاری تا به حال نیز ادامه دارد.

آن زمان بیشتر ابزارهای پروژه گنو که با زبان برنامه‌نویسی سی و اسمبلی نوشته شده بود آماده کار بود و تنها یک هستهٔ مناسب و آزاد کم بود. حتی سیستم‌عامل مینیکس نیز با وجود در دسترس بودن کد منبع آن، آزاد نبود و حق نشر مخصوص داشت.  امروزه نسخه های متعدد لینوکس تولید و به صورت منبع باز و آزاد در اختیار همگان است.

در ادامه توضیحات بیشتری را می خوانید :

 

چرا انواع مختلفی از لینوکس وجود دارد و کدامیک مناسب تر است؟

قبل از اولین توزیع لینوکس، استفاده کننده‌ای که می‌خواست کاربر لینوکس باشد، باید همانند یک حرفه‌ای در یونیکس می‌بود، نه فقط اینکه بداند چه کتابخانه‌ها و برنامه‌های اجرایی‌ای نیاز است تا یک سیستم بتواند راه‌اندازی شود، بلکه حتی جزئیات مهمی درباره پیکربندی و جایگاه فایل‌ها در سیستم را هم باید می‌دانست.

بعد از ازادسازی لینوکس در ذیل GPL، به سرعت توزیع‌های اولیه با هدف ارائه هسته‌ی لینوکس در قالب سیستم‌عاملی متشکل از بسته‌های آزاد گنو پا به عرصه وجود گذاشتند. توزیع‌های اولیه عبارتند از:

  • H J Lu's "Boot-root" یک دیسک دوتایی همراه با هسته و کمترین ابزار مورد نیاز برای این که یک سیستم راه‌اندازی شود
  • MCC Interim Linux، که برای بارگذاری بر روی FTP سرور دانشگاه منچستر در فوریه، ۱۹۹۲ فراهم شده بود.
  • TAMU، ساختهٔ افراد مختلف در دانشگاه Texas A&M در حدود یک زمان، و
  • SLS که مخفف Softlanding Linux System و محبوب‌ترین توزیع آن سالها به شمار می‌امد.
  • و Yggdrasil Linux/GNU/X، اولین توزیع موجود بر روی سی‌دی را ساخت.

 

هر یک از توزیع های لینوکس دارای ویژگی های خاصی است که آن را از توزیع دیگر متمایز می کند. مثلا ممکن است نصب آنها با هم تفاوت داشته باشند (االبته اصول نصب همه لینوکس ها یکسان است) و یا ابزارهای مدیریت گرافیکی تهیه شده با هم متفاوت باشند و یا نسخه برنامه هایی که با یک توزیع خاص ارائه می شوند جدیدتر یا قدیمی تر باشند، محل فایل های پیکربندی آنها متفاوت باشد و یا ممکن است توزیع هایی برای امور خاصی مانند سرویس دهنده، ایستگاههای کاری، کامپیوترهای قدیمی، مدیریت شبکه طراحی شده باشند بنابراین هر فرد یا گروه خلاقی می تواند توزیع مخصوص خود را ارائه نماید.

مثلا برخی از توزیع ها برای نصب و پیکربندی آسان بهینه سازی شده اند. توزیع ها به دو صورت تجاری و رایگان ارائه می شوند. یعنی در ازای دریافت برخی از آنها باید پول پرداخت شود و برخی از آنها رایگان هستند. البته به هر حال شما در اکثر موارد قادرید تا یک توزیع لینوکس را چه رایگان و چه تجاری به تعداد نامحدود کپی و توزیع نمایید. اکثر توزیع های غیر تجاری و برخی از توزیع های تجاری بصورت رایگان از سایت های مربوطه قابل دانلود هستند.

در صورتی که لینوکس را یاد بگیرید، مهم نیست از چه توزیعی استفاده کنید. چون همه آنها ذاتا شبیه هم هستند و تمام اموری که در یک توزیع انجام می دهید، در توزیع دیگر نیز قابل انجام خواهد بود (شاید به نحو دیگر). برخی از توزیع ها به دلیل تغییرات و بهینه سازی در توزیع های دیگر ایجاد شده اند که آنها توزیع های مبتنی بر یک توزیع می نامند. مثلا توزیع لیبرانت یک توزیع مبتنی بر دبیان است. یا مثلا توزیع فارسی شبدیکس یک توزیع مبتنی بر کناپیکس است که در آن امکانات فارسی اضافه شده است.

 

توزیع ها اغلب بر اساس دو دسته بندی زیر توسعه یافته اند :

1- دبیان (Debian)

2- ردهت (Redhat)

هر دو دسته برای تازه کارها و حرفه ای ها نسخه هایی را تولید کرده اند.


● کدام توزیع؟
همانطوری که در بالا اشاره کردیم، هر یک از توزیع ها دارای ویژگی های خاص خود هستند. به عنوان مثال مراحل نصب یک توزیع بسیار راحت است و توزیع دیگر از نظر پایداری و امنیت مطرح می باشد.


یک توریع لینوکس ممکن است در یکی یا چند دستهٔ زیر قرار بگیرد:

  • تجاری یا غیر تجاری
  • طراحی شده برای استفاده حرفه‌ای یا خانگی
  • طراحی شده برای سرویس دهندها، میزکار(خانگی) یا سیستم‌های موبایل
  • طراحی شده برای کاربران تازه‌کار یا حرفه ای
  • استفاده عمومی یا استفاده به‌عنوان یک دستگاه خاص، به‌طور مثال دیوارآتش، مسیریاب شبکه
  • طراحی شده برای یک سخت‌افزار خاص
  • هدفمند برای گروهی خاص از کاربران به طور مثال برای زبانی خاص یا همراه با بسیاری از بسته‌های کاربری برای کارهای موسیقی و یا محاسبات علمی
  • پیکربندی شده برای امنیت، قابلیت استفاده بیشتر، قابل حمل بودن و یا جامعیت داشتن
  • پشتیبانی شده برروی سخت‌افزارهای متفاوت


پس انتخاب توزیع بستگی به شرایط زیر دارد:

● سطح علمی کاربر

● مورد استفاده از لینوکس

● ویژگی های توزیع

● بازار(موجود در بازار کشور)

مثلا توضیح برای سطح علمی کاربر:

کاربرانی که دارای آشنایی کمتری با لینوکس هستند، جذب توزیع های می شوند که دارای ابزارهای پیکربندی گرافیکی است که آنها قادر می سازد راحت تر سیستم شان را اداره و نصب نمایند. همچنین دارای نرم افزارهای جدیدی باشد که به آنها حداکثر قابلیت ها را ارائه نماید. از توزیع هایی که برای کاربران تازه کار بسیار مناسب هستند، می توان زوزه (SuSE)، ردهت (RedHat)، مندریک (Mandrake)، لیندوز (Lindows)، لیکوریس (Lycoris)، مپیس (Mepis) و XandarOS را نام برد. کاربرانی که پیشرفته تر هستند و ابزارهای پیکربندی گرافیکی برایشان مهم نبوده، کیفیت و سرعت سیستم برایشان مهم تر است جذب توزیع های حرفه ای مانند دبیان (Debian)، جنتو (Gentoo) و اسلاکور (Slackware) می شوند. دبیان به سخت نصب شدن معروف بوده و اسلاکور هم هیچ ابزار پیکربندی گرافیکی ندارد. ولی در عوض هر دو این توزیع ها بسیار با کیفیت و پایدار هستند.البته همان طور که اشاره کردیم این توزیع ها بیشتر به درد کاربران حرفه ای این سیستم عامل خواهد خورد تا افراد مبتدی و تازه کار.

یا ویژگی های توزیع:

برخی اوقات یک توزیع دارای ویژگی های است که آن را برای برای استفاده قابل انتخاب می سازد. مثلا لینوکس اورالوکس (Oralux) دارای امکانات مخصوص نابینایان می باشد. مانند شناسایی صفحه نمایش های بریل و یا مرور صوتی وب و پست الکترونیک. ویا یک لینوکس ممکن است سخت افزارهای خاصی را به خوبی پشتیبانی نماید. و یا ممکن است سرعت وکیفیت یک توزیع یا آسانی استفاده از آن ملاک انتخاب قرار گیرد.

توضیح  در مورد برخی نسخه ها :

Debian Linux یک سیستم عامل آزاد و رایگان برای کامپیوتر شما است. یک سیستم عامل مجموعه ای از نرم افزار های پایه و کمکی است که کامپیوتر شما را راه اندازی می کنند. دبیان بیش از یک سیستم عامل خام است. دبیان به همراه بیش از 29000 بسته، نرم افزار های کامپایل شده که با فرمت بسیار مناسب و قابلیت نصب آسان بر روی سیستم شما آماده شده است، عرضه می شود. از مفاد بنیادی این پروژه این است که تمام محصولات تولیدی باید آزاد باشند. نرم افزار آزاد نرم افزاری است که می توان آن را آزادانه و بدون محدودیت، به هر منظور استفاده کرد، مطالعه و بررسی نمود، و تغییر داد. همچنین کپی کردن یا توزیع مجدد (خواه بدون تغییر و خواه باتغییراتی در نرم افزار) آزاد و بدون محدودیت یا با محدودیت بسیار کمی (تنها برای اطمینان از اینکه دریافت کنندگان بعدی نرم افزار نیز از این آزادی ها بهره مند می شوند یا تولیدکنندگان سخت افزارهایی که سروکار سخت افزار با مصرف کننده است به کاربران اجازه ایجاد تغییر در سخت افزارشان را بدهند) است. لازم به ذکر است که دبیان یک توزیع اصلی است و بسیاری از توزیع‌های دیگر لینوکس مانند اوبونتو از آن اقتباس شده‌اند.

 

(Red Hat Linux) لینوکس ردهت، یک توزیع از لینوکس است که در سال 1994 بنیان گذاشته شد و تا نزدیکی سال 2004 توسط شرکت ردهت پشتیبانی می شد. پس از نسخه ی 9، این شرکت اقدام به ارائه ی دو نسخه ی متفاوت نمود. Fedora core که توسط شرکت پشتیبانی می شد و نسخه ی Red Hat Enterprise Linux (به اختصار RHEL) که کاربران تنها با پرداخت هزینه ی اشتراک می توانستند از پشتیبانی شرکت بهره مند شوند.

Fedora Core یک سیستم عامل رایانه‌ای و نام توزیعی از لینوکس است و توسط اعضای پروژه فدورا تولید می‌شود. این پروژه توسط شرکت ردهت حمایت می‌شود. هدف این پروژه تولید یک سیستم عامل چند منظوره‌است که به طور کلی از بسته‌های نرم‌افزاری رایگان ایجاد شده‌است. این توزیع طوری ایجاد شده که به راحتی نصب و برای مقصود مورد نظر تنظیم شود. این کار با نرم‌افزار نصب و مجموعه نرم‌افزارهای سیستمی که کار با آن‌ها آسان است، ممکن می‌شود. بسته‌های نرم‌افزاری و نرم‌افزارهای مورد نیاز آنها به راحتی  قابل دریافت می‌باشند. هر شش یا هشت ماه یک نسخه جدید از فدورا عرضه می‌شود. همراه این سیستم عامل برنامه‌های زیادی عرضه می‌شود.

 

سیستم عامل CentOS

سیستم عامل CentOS که مخفف Community ENTerprise Operating System است نوعی از سیستم عامل لینوکس است که در سرورها مورد استفاده قرار می گیرد. در حال حاضر این سیستم عامل بیشترین سهم یعنی 30 درصد کل سرورهایی که از سیستم عامل لینوکس استفاده می کنند را به خود اختصاص داده است. سیستم عامل CentOS بر پایه نسخه سروری توزیع RedHat لینوکس یعنی نسخه Enterprise می باشد.

 

Ubuntu

ابونتو یکی از توزیع‌های لینوکس است که بر اساس دبیان پایه‌گذاری شده ‌است اما در چندین مورد با دبیان تفاوت دارد. نام اوبونتو از یکی از مفاهیم افریقای جنوبی به معنی «انسانیت نسبت به دیگران» (Humanity Towards Others) گرفته شده‌است.
اوبونتو هر شش ماه یک بار نسخه جدیدی را به بازار عرضه می‌کند. علاوه بر این برای هر نسخه از اوبونتو، تا ۱۸ ماه پس از انتشار آن نسخه، پشتیبانی ارائه می‌شود. برای نسخه LTS مثل 8.04 (Hardy)، به جای پشتیبانی ۱۸ ماهه، سه سال پشتیبانی برای نسخه ویژه رایانه‌های شخصی و پنج سال پشتیبانی برای نسخه‌های سرور ارائه می شود.

 

Mandriva Linux

مندریوا لینوکس یک توزیع گنو/لینوکس فرانسوی است که به وسیلهٔ شرکت مندریوا توسعه پیدا می‌کند. این توزیع از مدیر بسته آرپی‌ام استفاده می‌کند.

این توزیع از سیستم‌عامل متن­ باز لینوکس، برای اولین بار با نام مندریک (Mandrake) توسط یک فرانسوی با نام ” Gaël Duval” در ۲۳ ژانویه سال ۱۹۹۸ میلادی منتشر شد. مندریک یا همان مندریوای فعلی در ابتدا نسخهای از ردهت به­شمار می­آمد که انعطاف پذیری بالا در محیط کاری KDE داشت که کم کم با بیشتر شدن محبوبیتش در بین کاربران لینوکس، مستقل گردید. در سال ۲۰۰۵ شرکت مندریک پس از گذراندن یک­سری بحران­های کاری و نیز مشکلات قانونی با یک شرکت برزیلی با نام ” Conectiva” ادغام شد و از آن به بعد این توزیع به “مندریوا” (Mandriva) تغییر نام داد تا امروزه با همین نام به­عنوان یکی از لینوکس­های محبوب با محیط زیبا و اطمینان بالا مطرح باشد و بسته ­های نرم­افزاری در این توزیع به شیوه RPM مدیریت می­شوند.

 

لینوکس Scientific 

این لینوکس کار جالب و مشترک از سازمان تحقیقات هسته ای اروپا و آزمایشگاه بین المللی  سانتریفیوژها ست.  این محصول قدرتمند الینوکس مجانی ، متن باز و قابل دانلود هست . البته پشتیبانی خاصی ندارد ولی مستندات خوبی دارد . این لینوکس بر پایه ردهت است و فلسفه تولید آن این بوده است که یک سیستم عاملی برای لابراتورهای تحقیقاتی و دانشگاهی که در زمینه های علوم مختلف فعالیت می کنند تهیه کنند . سورس این لینوکس قابل تهیه است و قابل تغییر.  چون بر پایه ردهت است معمولاً 2 ماه پس از هر نسخه ردهت نیر ورژن جدید Scientific ارائه می شود و کلیه امکانات نظیر System Administration ، FileSharing ، Server & Clients ، Wi-Fi & Bluetooth و لپ تاپ ها رو دارد .

 

لینوکس سلاک ور  slockware :

یکی از اولین توزیهای لینوکس است که در سال 1992 در قالب 24 فلاپی عرضه شد

یکی از حرفه ای ترین و در عین حال سخت ترین نوع لینوکس می باشد زیرا تمام عملیات پیکربندی به صورت کاملا دستی انجام می شود یعنی به عبارتی مناسب کسانی است که با لینوکس بزرگ شده اند و برنامه نویسان اگر تصمیم دارید که بصورت کاملا حرفه ای با لینوکس کار کنید باید یک بار این توزیع را پیکر بندی نمایید.  نصب برنامه در این توزیع نصب از کد منبع می باشد.

Gentoo 

جنتو لینوکس (به انگلیسی: Gentoo Linux) نام یکی از توزیع‌های لینوکس است. نام جنتو از نام نوعی پنگوئن گرفته شده است. این توزیع لینوکس به شما امکان می‌دهد تقریباً تمام برنامه‌ها را آن طور که خودتان می خواهید کامپایل کنید و بنا بر نیازهایتان آنها را با ابزار جنتو بهینه کنید. به همین دلیل جنتو یکی از سریع‌ترین توزیع‌های لینوکس است. نصب بسته‌ها در این سیستم‌عامل توسط کد منبع صورت می‌گیرد که البته بعضی برنامه‌ها به صورت باینری از پیش ساخته شده (به انگلیسی:precompiled) عرضه می‌شوند.

ایدهٔ اصلی طراحی سیستم‌عامل جنتو توسط دنیل رابینز مطرح شد. به گفتهٔ خودش آشنایی وی با لینوکس از زمانی شروع شد که به عنوان یک مدیر سیستم در دانشگاه نیومکزیکو با سرورهای ان‌تی مشغول کار بود. بعدها وی از توزیع دبیان برای این منظور استفاده می‌کند و قدرت لینوکس در کنار برنامه‌هایی چون سامبا و آپاچی وی را شگفت‌زده می‌کند. سپس به فراگیری پایتون و برنامه نویسی پوستهٔ لینوکس می‌پردازد. بعد از کارکردن با چند توزیع مخنلف اقدام به ساخت توریع جنتو می‌کند[

 

pclinuxos

PCLinuxOS شاخه‌ای از توزیع معروف مندریوا است که از سیستم انتشار غلطان پیروی می‌کند. این توزیع در اواخر سال ۲۰۰۳ میلادی توسط Bill Reynolds – که در میان کاربران توزیع به Texstar معروف است – به وجود آمد. وی بین سال‌های ۲۰۰۰ تا ۲۰۰۳ یک مجموعه از بسته‌های RPM را برای استفادهٔ کاربران مندریوا – در آن زمان مندریک – آماده و در کنار آن سایت PCLinuxOnline را نیز راه‌اندازی کرده بود. وجود مخزنی جدا از مخازن رسمی به مذاق برخی از مقامات مندریک خوش نیامد و به همین دلیل و همچنین به دلیل دریافت پیشنهادهایی از سوی کاربران مبنی بر ایجاد یک توزیع جداگانه، Texstar تصمیم گرفت PCLinuxOS را ایجاد کند. در اکتبر سال ۲۰۰۳ نخستین نسخهٔ آزمایشی این توزیع منتشر شد. PCLinuxOS در زمان نگارش این بررسی در رده‌ٔ دهم محبوب‌ترین توزیع‌ها در سایت DistroWatch.com قرار دارد.

http://www.pclinuxos.com



mepis

 

لینوکس XYZ

این نسخه لینوکس برای کسانی که دنبال یک توزیع پایدار ، کاربرپسند و با کارایی بالا می گردند مناسب است . این لینوکس بر پایه اوبونتو بنا شده و سهولت استفاده و پایداری از مهمترین مزایای آن است. کارایی بالای محیط X به دلیل استفاده از OpenBox در این نسخه تضمین شده است . ولی می توان مهمترین مزیت آن را عدم نیاز به منابع زیاد و سخت افزارهای قوی جهت فراهم کردن کارایی بالای آن است و می توان حتی بر روی یک پلتفرم سخت افزاری ضعیف نیز کارایی بالایی برای آن داشت . این نسخه برای کامپیوترهایی مثل PC-104 ، بیسکوییت PC و نوت بوک های قدیمی کاملاً مناسب است .
همچنین گرافیک بسیار عالی و پشتیبانی از فرمتهای مختلف مولتی مدیا و هر آنچه سیستم عاملهای کاربردی نیاز دارد را دارد

 

دیسک های زنده: کناپیکس (knoppix)، شبدیکس (Shabdix)

توضیح اینکه دیسک های زنده، لینوکس هایی هستند که کاملا از روی CD اجرا می شوند و نیازی به نصب آنها روی هارد دیسک سیستم نمی باشد. این دیسک ها برای مصارف آموزشی، عیب زدایی و نمایشی مناسب می باشند.

 

توصیه اساتید لینوکس کار  :

مصرف میزکار(Desktop)/ایستگاه‌کاری – کاربران تازه‌کار: اوبونتو (Ubuntu)، زوزه (SuSE)، پارسیکس (Parsix)، مپیس (MEPIS) و فدورا (Fedora)
مصرف میزکار(Desktop)/ایستگاه‌کاری – کاربران حرفه‌ای: دبیان (Debian)، اسلکور (Slackware) و جنتو (Gentoo)
مصرف سرویس‌دهنده: دبیان (Debian)، اسلکور (Slackware) و فدورا (Fedora)
دیسک‌های زنده: کناپیکس (Knoppix)، پارسیکس (Parsix)، کانوتیکس (Kanotix) و شبدیکس (Shabdix)

تفاوت سرور ویندوز و لینوکس در چیست؟

دو سیستم عامل مهم در زمینه ارائه خدمات هاستینگ وجود دارد: ویندوز  و  لینوکس

اما تفاوت هاست ویندوز و هاست لینوکس در چیست؟

وب سرور ویندوز IIS و وب سرور لینوکس Apache می باشد، سیستم عامل های ویندوز معمولاً گرانتر از سیستم عامل های لینوکس هستند، چراکه سیستم عامل های ویندوز open source نمی باشند و استفاده از آنها مستلزم خرید لیسانس (license) ویندوز سرور از مایکروسافت می باشد، ضمن اینکه معمولاً سرورهای ویندوز قابلیت بیشتری دارند و پشتیبانی از محصولات Microsoft بر روی این وب سرورها یک حسن محسوب می شود. اما سیستم عامل لینوکس open source و رایگان می باشد و برای استفاده از آن نیازی به پرداخت حق لیسانس نیست، سیستم عامل لینوکس معمولاً دارای ثبات و امنیت بیشتری نسبت به سرورهای ویندوز هستند و کمتر در معرض تهدید قرار می گیرند. البته با در نظر گرفتن تمامی مسائل امنیتی بر روی هر دو سیستم، امنیت هر دو پلتفورم تضمین شده است.

در بحث مقایسه هاستینگ لینوکس و هاستینگ ویندوز می توان گفت:
در کل سیستم عامل های ویندوز و لینوکس با توجه به هدف کاربران از داشتن وب سایت و برنامه ای که برای آن سایت در نظر دارند از هم متمایز می شوند.

سیستم عامل ویندوز از زبانهای ASP و ASP.NET پشتیبانی می کند که صاحب امتیاز آن شرکت مایکروسافت است. ASP تنها در سرورهای ویندوز قابل اجرا می باشد و لینوکس این زبانها را پشتیبانی نمی کند.

سیستم عامل لینوکس از زبانهای Perl , Python , PHP و CGI پشتیبانی می کند. زبانهای PHP در برخی از سرورهای ویندوز قابل اجرا هستند، اما PHP نصب شده بر روی سرور ویندوز در برخی موارد مشکلاتی را به وجود می آورد و تعدادی از دستورات آن تفاوت دارد.

به طور معمول و استاندارد برای ASP و ویندوز از بانک اطلاعاتی SQL Server استفاده می شود و برای PHP و لینوکس از بانک اطلاعاتی My SQL.

برای انتخاب یکی از سیستم عامل های ویندوز و لینوکس باید ابتدا نیاز و درخواست کاربر از وب سایت بررسی شود، سپس با توجه به زبان برنامه نویسی طراحی سایت، سیستم عامل انتخاب شود. درصورتیکه برای طراحی سایت از سیستم های مدیریت محتوا (CMS) و یا پورتال (مثل پارس پورتال) استفاده شود، ابتدا می بایست مشخصات مورد نیاز CMS یا پرتال با دقت بررسی و با توجه به آن سیستم عامل انتخاب شود.

برای استفاده از هر یک از دو سیستم عامل ویندوز و لینوکس نیازی نیست که کار با آن را یاد گرفت، برخی از کاربران به اشتباه تصور می کنند برای استفاده از سیستم عامل لینوکس می بایست بر روی کامپیوترهای شخصی خود، سیستم عامل لینوکس نصب کنند. این فرضیه اشتباه است و در واقع برای کار با هر دو سیستم عامل ویندوز و لینوکس از یک واسط مدیریتی به نام کنترل پنل استفاده خواهد شد. کنترل پنل های پلسک (Plesk)، هلم (Helm) ،وب سایت پنل (websitepanel ) و هاستینگ کنترولر (Hosting Controller) برای وب سرور ویندوز و کنترل پنل های سی پنل (Cpanel)، دایرکت ادمین (DirectAdmin)، پلسک (Plesk) و کلوکزو (Kloxo) برای وب سرور لینوکس استفاده می شود.
هردو سیستم عامل ویندوز و لینوکس دارای سرعت یکسان می باشند چراکه معمولاً اکثر سرورها از سخت افزاری در یک سطح استفاده می کنند.

 

به نظر می رسد، به طور کلی سیستم عامل لینوکس در رده سرور بهتر از ویندوز توانسته خود را نشان دهد و به همین دلیل سهم بیشتری از بازار سیستم عامل های سرور را به خود اختصاص داده است. لینوکس علیرغم بهتر بودن به صورت رایگان عرضه می شود و برای استفاده از آن نیازی به پرداخت هزینه ماهانه برای سرور وجود ندارد. در صورتی که برای ویندوز هزینه ماهیانه 25 تا 100 هزار تومان بسته به 2003 یا 2008  یا 2012 بودن و ویرایش مورد تقاضا باید پرداخت شود.

 

تاریخجه : (نقل از http://fa.wikipedia.org )

در سال ۱۹۸۳ میلادی ریچارد استالمن که رئیس بنیاد نرم‌افزارهای آزاد بود پروژه گنو (GNU) را آغاز کرد. در این پروژه که یک جنبش نرم‌افزاری محسوب می‌شد برنامه‌نویسان با یکدیگر همکاری می‌کردند که این همکاری تا به حال نیز ادامه دارد.

آن زمان بیشتر ابزارهای پروژه گنو که با زبان برنامه‌نویسی سی و اسمبلی نوشته شده بود آماده کار بود و تنها یک هستهٔ مناسب و آزاد کم بود. حتی سیستم‌عامل مینیکس نیز با وجود در دسترس بودن کد منبع آن، آزاد نبود و حق نشر مخصوص داشت. کار در پروژه گنو به سمت طراحی یک هسته مناسب متمرکز می‌شد اما به نظر می‌رسید که برای ایجاد این هسته حداقل چند سال دیگر زمان نیاز است.

این تأخیر برای لینوس توروالدز قابل تحمل نبود. بنابراین خودش دست به کار شد و با الهام از کد مینیکس کار را آغاز کرد. سرانجام در ۲۵ اوت سال ۱۹۹۱ در ساعت ۲۰:۵۷ (به وقت گرینویچ) پیامی تاریخی به گروه خبری comp.os.minix از طرف لینوس توروالدز ارسال شد. او یک دانشجوی فنلاندی بود که آن زمان در دانشگاه هلسینکی درس می‌خواند.

متن پیام او چنین بود:

درود به هر کس که آن بیرون از مینیکس استفاده می‌کند. من هم‌اکنون روی سیستم‌عاملی آزاد برای رایانه‌های ‎AT ۳۸۶(۴۸۶)‎ کار می‌کنم (فقط برای سرگرمی؛ مانند پروژهٔ گنو بزرگ و حرفه‌ای نیست). از ماه آوریل کار را آغاز کرده‌ام و هم‌اکنون این سیستم‌عامل آماده‌است و کار می‌کند. دوست دارم از دیدگاه دیگران در مورد سیستم‌عاملم با خبر شوم. چه آنان که مینیکس را دوست دارند و چه آنان که دوست ندارند. چرا که سیستم‌عامل من تا حدی شبیه به مینیکس است.
در حال حاضر (۱٫۰۸)bash و(۱٫۴۰) gcc را بر روی آن دارم و چیزهای دیگری که به نظر می‌رسد همه درست کار می‌کنند. این بدان معناست که طی چند ماه آینده چیز به‌دردبخوری فراهم خواهم کرد و دوست دارم بدانم مردم بیشتر چه امکاناتی لازم دارند. به هر پیشنهاد و نظری خوش‌آمد می‌گویم اما قول نمی‌دهم که آن را انجام دهم!

لینوس (torvalds@kruuna.helsinki.fi).
پ.ن: بله این نرم‌افزار آزاد است. البته قابل انتقال بر روی انواع دیگر رایانه نیست (چرا که دستورات AT۳۸۶ را به کار می‌برد) و ممکن است غیر از سخت‌دیسک AT چیز دیگری را پشتیبانی نکند. این همه چیزی است که من دارم!

 
رشته کسب وکار الکترونیک در دوره متوسطه آموزش و پرورش
ساعت ۱٠:۱٥ ‎ق.ظ روز ۱۳٩٢/۱٢/۱٢  کلمات کلیدی: کسب وکارالکترونیک ، مکاسب ، حلال ، کسب وکار

به نام خدا

بدلایل زیادی لازم است در دوره دبیرستان رشته کسب و کار الکترونیکی به عنوان یک رشته تحصیلی ارائه گردد. برای مقدمه باید عرض کنم که :
   در دوران گذشته هرکس می خواست کسب و کاری را راه بیندازه باید می رفت حوزه یا مکتب خانه و یک دوره مکاسب را طی می کرد. این دوره  شامل اصول و مبانی کاسبی و دانستن حلال و حرام ، راز داری ، احترام به مشتری و . . . خلاصه آنچه که یک کاسب باید می دونست تا بشود الکاسبُ حبیب الله. در ضمن قدیما مردم کاسبی را صرفا یک شغل می دونستند. و هر کس باید به کاری مشغول می شد تا لقمه نانی برای اهل خانه بیاورد. معمولا خیلی تفاوتی بین زرگر و آهنگر و بقال و قصاب نبود.

      امروز کسب و کارها خیلی متنوع شده و هر کسی با هر سنی بدون اطلاع کافی وارد شغلی می شوندو از همه مهمتر اینکه می خواهند یک شبه ره صدساله را هم طی کنند. خیلی چیزها هم براشون مهم نیست. افرادی که دنبال روزی حلال باشند و صرفا بخواهند لقمه نانی را برای اهل منتزل ببرند خیلی کم هستند.

     اما جدای از این عرایضی که داشتم امروزه تنوع خدماتی که مردم نیاز دارند بسیار زیاد شده که اصلا با گذشته به هیچ وجه قابل مقایسه نیست. بسیاری از این خدمات نیاز به تحصیلات دانشگاهی نداره و دانش آموزان دبیرستان یا هنرجویان هنرستان می توانند براحتی از پس ارائه  وانجام آن بر بیاند. لذا اگر بتوانیم اصول کاسبی صحیح ، مشاغل جدید ، خدمات ضروری مردم و نوآوری در کسب و کار  را به دانش آموزان یاد دهیم می توانیم آینده خوبی را برای کشورمان برنامه ریزی کنیم. در غیر اینصورت باید قبول کنیم وقتی هیچ چیزی سر جای خودش نباشه نمی تونیم آینده قشنگی را انتظار داشته باشیم. (افرادی با تحصیلات مهندسی و مدارک خوب و از همه مهمتر با داشتن مشاغل عالی همه چیز را رها کرده و آمده ان سراغ مثلا راه اندازی سایت ارائه فست فود فقط به این دلیل که می گویند پول تو اینجور کارهاست.)

 

    به هر حال امروزه هم خدمات مورد نیاز مردم زیاد شده اند و هم بسیاری از این خدمات از طریق وب ارائه می شود. مخلص کلام اینکه، کسب و کار های الکترونیکی نیاز ضروری همه جوامع اند که اگر برای کشورمون  فکری نشود برادران چشم بادومی برای اون فکرها کرده اند و می کنند. و خلاصه اینکه همون طور که در ابتدای عرایضم گفتم بدلایل زیادی لازم است در دوره دبیرستان یا هنرستان  رشته کسب و کار الکترونیکی به عنوان یک رشته تحصیلی ارائه گردد. که بعضی از این دلایل عبارتند از :

•بسیاری از مشاغل جدید نیاز به تحصیلات دانشگاهی ندارد
•ایجاد مشاغل جدید ضروری است
•آموزش علمی مشاغل جدید(آمادگی بهتر درفضای سایبر)
•کسب سهم بیشتری از بازار جهانی مشاغل سایبری
•کارآفرینی و نوآوری درفضای سایبر
•آشنائی با رسوم صحیح کاسبی (مکاسب)
•ایجاد مشاغل بزرگ با سرمایه اندک
•جلوگیری از شکست های تجارت الکترونیک
•نیاز کشور با توجه به فراگیرشدن این تجارت، بویژه تجارت سیار(بهره مندی از فرصت موجود و سازماندهی مشاغل)
• کسب و کار الکترونیک؛ یک الزام در تجارت جهانی
• و . . .

کسب و کار الکترونیک به مفهوم کلی شامل به کارگیری فناوریهای جدید برای برقراری ارتباطات زنجیره ای بین سازندگان، فروشندگان، عرضه کنندگان و به طور کلی ارایه دهندگان کالا و خدمات از یک سو و خریدار و مصرف کننده و یا به طور کلی مشتری از سوی دیگر است و نتیجه آن اتخاذ تصمیمهای بهتر، بهینه سازی کالا و خدمات، کاهش هزینه ها و گشودن کانالهای جدید است.

بعضی آمارها بیان می کنند که 95 درصد کسب وکارهای الکترونیکی در دنیا شکست می خورند که دو دلیل عمده شکست ها:

      1- نداشتن مهارت  2-   شتابزدگی

همچنین لازم است به بعضی از مزایای استفاده از کسب و کار الکترونیک  نیز اشاره شود که عبارتند از :

•نزدیک شدن ارتباطات؛
•دستیابی به بازارهای جدید؛
•افزایش میزان فروش و سود؛
•حذف هزینه هایی مانند تهیه کاغذ، چاپ، بروشور و کاتالوگ؛
•کاهش هزینه های معاملاتی و تدارکاتی؛
•بهبود مدیــریت بر روابط مصرف کننده، عرضه کننده و کارکنان؛
•جلوگیری از ازدحام در یک نقطه 
•کاهش رفت و آمدهای زائد و  ازدحام.
•کاهش آلودگی محیط زیست در اثر کاهش ترافیک خود روها
•ایجاد آرامش، آسایش و امنیت

       باید به یاد داشته باشیم که کلید موفقیت در آینده، صرفاً استفاده از اینترنت نیست بلکه بهره گیری هرچه بیشتر از آن خواهد بود. این بهره گیری  هدفمند، از طریق نوآوری در شیوه ارائه خدمات، ابداع خدمات جدید و ارائه مدل های بازرگانی و تجاری با استفاده از این ابزار حاصل خواهد شد.
      امیدوارم وزارت آموزش و پرورش با این پیشنهاد یعنی " ایجادرشته کسب وکار الکترونیک در دوره متوسطه " موافقت نماید تا عرصه جدیدی در زمینه کسب و کار و ایجاد شغل بازشود.   

بهمن ماه 1392   بهنام مهدی خشوئی

 


 
تعمیر بوت ویندوز پس از حذف لینوکس
ساعت ۱٠:۱٩ ‎ب.ظ روز ۱۳٩٢/۱٢/٢  کلمات کلیدی: بوت ، ویندوز ، لینوکس

 

گاهی اوقات بعضی ها  در کنار ویندوزشون یک نسخه لینوکس  نصب می کنند و بعد تصمیم می گیرند که حذفش کنند و برای حذف پارتیشنی که لینوکس نصب شده رو حذف می کنند. در این حالت  سیستم بالا نمیاد  و یک خطا grub میدهد.

در این مواقع حتی Recoveryکردن ویندوز هم (برای لپ تاپ ها ) جواب نمیده . باید که  دیسک ویندوز پیدا کنید و  هنگامی که ویندوز بالا اومد قبل از نصب  (ویندوز نباید نصب شود) عملیات زیر را انجام می دهیم:

1.       کلید shift +f10 بزنید تا command prompt  باز بشه .

2.       بعد دستورات زیر رو عینا تایپ کنید.

3.       C:

4.       Cd\

5.       Cd boot

6.       Ren bcd bcd.old

7.       Bootrec /rebuildbcd

ابنجا یک پیغام میاد که Y رو انتخاب کنید و Enter بزنید

8.       Bootrect /fixmbr

9.       Bootrec /fixboot

در پایان  سیستم را ریست کنید


 
IDS , IPS ‌چیست؟
ساعت ۱:٠٢ ‎ب.ظ روز ۱۳٩٢/۱۱/٢۱  کلمات کلیدی: ids ، ips ، تشخیص ، محافظت

IDS چیست؟ Intrusion Detection System

IDS یک سیستم محافظتی است که خرابکاریهای در حال وقوع روی شبکه را شناسایی می کند.روش کار به این صورت است که با استفاده از تشخیص نفوذ که شامل مراحل جمع آوری اطلاعات ، پویش پورتها ، به دست آوری کنترل کامپیوترها و نهایتا هک کردن می باشد ، می تواند نفوذ خرابکاریها را گزارش و کنترل کند.

 IPS چیست ؟ Intrusion Prevention System

سیستم جلوگیری از نفوذ (IPS) یک وسیله امنیتی است که بر فعالیت‌ های یک شبکه و یا یک سیستم نظارت کرده تا رفتار‌های ناخواسته یا مخرب را شناسایی ‌کند. در صورت شناسایی این رفتارها، بلافاصله عکس‌العمل نشان داده و از ادامه فعالیت آن‌ها جلوگیری می‌کند. سیستم‌های جلوگیری از نفوذ به سه دسته مبتنی بر میزبان و مبتنی بر شبکه و مبتنی بر برنامه  تقسیم می‌شوند

 IDS مبتنی بر میزبان Host-based 
اینگونه از سیستمهای شناسایی نفوذ با اجرای یک سرویس کوچک (Agent) در ماشین مقصد (میزبان) می توانند کلیه تحرکات آنرا مورد نظارت قرار دهند. این جاسوس کوچک قادر است ثبت وقایع، فایلهای مهم سیستمی و سایر منابع قابل ممیزی را به منظور شناسایی تغییر غیر مجاز و یا رهگیری فعالیتهای مشکوک مورد موشکافی قرار دهد. در این سیستم حفاظتی، به هنگامیکه رخدادی خارج از روال عادی روی دهد، بلافاصله از طریق SNMP هشدارهایی بطور خودکار برای مسئولین شبکه ارسال می گردد.

 IDS مبتنی بر شبکه Network-based 
در این نوع از سیستم شناسایی نفوذ، ترافیک بصورت بلادرنگ بر روی خطوط ارتباطی، مورد نظارت قرار می گیرد. در این روش بسته های اطلاعاتی ارسالی به دقت مورد ارزیابی قرار می گیرد تا قبل از رسیدن به مقصد خود از نقطه نظر عدم وجود تدارک یک حمله گسترده در برنامه آنها و یا تدارک حجم زیاد ترافیک برای از رده خارج نمودن سرویسهای در حال کار که بسیار خطرناک میباشند، مطمئن گردد. این سیستم به هنگام شناسایی یک تحرک مشکوک در ترافیک ، بلافاصله اقدام به ارسال هشدار نموده و متعاقب آن اقدام به مسدود نمودن مسیر بسته های مشکوک می نماید. (همانگونه که در سیستم میزبان گرا صورت می پذیرد) در برخی از سیستمهای به هم پیوسته با دیواره آتش، به طور خودکار قواعد جدیدی تعریف می گردد تا بطور کلی حمله مهاجمان را در آینده ختثی نماید.

سیستم شناسایی نفوذ مبتنی بر شبکه بدلیل استفاده شدید از منابع ماشین، نیاز به سکوی مستقلی برای اجرای طرح بازرسی خود دارد. همچنین هر ناحیه عملیاتی نیاز به یک سیستم شناسایی دارد زیرا آنها قادر به کنکاش در خارج از محدوده سوئیچ و یا مسیر یابها نمی باشند.

 IDS مبتنی بر برنامه Application-based
این نوع از IDS به منظور حفاظت از "خوش اجرایی " برخی از برنامه ها خاص بکار برده میشوند. محتوای معنی دار داخل این برنامه ها اجازه میدهد تا این نوع از سیستم شناسایی نفوذ بتواند میزان خطاهای درست / نادرست آنها را کاهش دهد.

محصولات IDS مبتنی بر شبکه، تمامی محتوای بسته های عبوری از شبکه را به منظور شناسایی تحرکات شرورانه مورد بازرسی قرار میدهد. این نوع از بازرسی بسیار عمیق تر از تحلیلهای صورت گرفته توسط دیواره آتش و یا مسیر یاب است.
سیستمهای شناسایی نفوذ هنگامی موثر هستند که حملات هوشمندانه ای، از طریق پرتکلهای آشنا نظیر http ، که معمولا هم بدون مشگل از درون دیواره آتش میگذرند، شکل گیرد. در مقام مقایسه ، تصور نیاز به داشتن یک قدرت پردازشی به مراتب قویتر از دیواره آتش برای سیستمهای شناسایی نفوذ جای تعجب ندارد.

شبکه های نفوذ پذیر امروزی از ابزارهای IDS به جای کارشناسان امنیتی پر تلاش استفاده می کنند که هدف آنها کشف، ارزیابی و حفاظت شبکه ، در مقابل حملات شرورانه می باشد.

در نتیجه این محصولات در خارج و یا داخل محدوده تحت نظارت دیواره های آتش گسترده می شوند و نقش و تکیه گاه اصلی را در امر پیاده سازی یک شبکه ایمن بازی می نمایند.

یکی از مزایای سیستمهای شناسایی نفوذ مبتنی بر شبکه آنست که تاثیری بر سرعت شبکه و یا اعمال فشار بر سیستم نظارتی ندارند. اغلب IDSهای مبتنی بر شبکه دارای یک بانک اطلاعاتی جامع از علائم مربوط به حملات هستند که آنها را در امر شناسایی آنها یاری میکند. به هر جهت IDS ها نیز مانند ضدویروسها بدون بروزشدن بانک اطلاعاتی خود قادر به شناسایی حملات نمی باشند. آنها با تهدیدات خزنده ای که دارای موعد حمله است در ستیز هستند.

هکرها اغلب حملات به شبکه ها را با روش آزمون و خطایی که نتیجه موفقیت آمیزی در یورش قبلی داشته به انجام می رسانند. تولید کنندگان محصولات امنیتی شبکه با توجه به تحلیلهای به عمل آمده بر روی اینگونه حملات ، مشخصه های اصلی حمله را تهیه می نمایند و جزئیات آنرا مورد توجه قرار می دهند. فنون شناسایی، رد اثر یورش به شبکه را با توجه به اثرات موجود در ترافیک شبکه و مقایسه با الگوهای تهدیدات موجود در بانک اطلاعاتی مورد شناسایی قرار میدهند. به محض آنکه مشخصه یک حمله مورد شناسایی قرار گرفت ، سیستم امنیتی در مقابل آن عکس العمل نشان داده و در اغلب موارد اقدام به ارسال پیامهای هشدار ساده می نماید. موفقیت در شناسایی حملات، بسته به میزان بروز بودن الگوی حملاتی است که در بانک اطلاعاتی مربوطه سابقاٌ ذخیره گردیده است.

اشکال سیستمهایی که تنها به خود و یا الگوی شناسایی تکیه می کنند کاملاٌ مشخص است :
آنها فقط می توانند یورشهایی را که دارای الگوی شناسایی هستند رهگیری نمایند و در این صورت اگر برای حفاظت شبکه فقط از فنون شناسایی مبتنی بر علائم حمله استفاده گردد، بطور یقین زیر ساختهای شبکه کماکان در معرض انواع و اقسام تهدیدات شناخته شده قرار دارد.

به هنگامیکه هکرها بدنبال کشف نقاط ضعف جدید و هجوم به منظور بهره برداری از نقاط آسیب پذیر هستند، فنون نامتعارف (anomaly) شناسایی مورد نیاز است. در این کار زار هیچگونه الگو و یا علائم شناسایی در کار نیست. اولین نمونه از اینگونه حمله با ویروس CodeRed به معرض ظهور رسید، جائیکه هیچ سیستم شناسایی نتوانست از طریق الگوی حمله آنرا شناسایی نماید.

محصولات IDS به منظور شناسایی ضربات اولیه اینگونه حملات نیاز به فنون شناسایی نامتعارف دارند. اینکار میتواند با مقایسه ترافیک شبکه با یک الگوی ترافیک اولیه صورت گیرد. این مکانیسم بر اساس مشاهده آمار ترافیک غیر متعارف بنا نهاده شده است.

در حال حاضر سیستمهای IDS قادر به شناسایی و ممانعت از برخی حملات هوشمندانه جدید نمی باشند. فنون غیر متعارف شناسایی نیز ممکن است در بعضی مواقع موثر نیافتد.

تصور کنید یک دروازه بان هستید و نباید اجازه دهید توپ وارد دروازه شود. اگر شما سرمایه گذار هستید و برای امنیت شبکه تان تلاش می کنید این موضوع برای شما به یک کابوس تبدیل خواهد شد. تصمیم بگیرید و سیستم واکنشی را با فناوری پیشگیرانه جایگزین کنید.

مقاومت سیستم های اطلاعاتی در مقابل حمله به لایه های کاربردی نفوذگران را برآن داشته تا روز به روز ماهرتر و خبره تر شوند. سیستم شناسایی نفوذ (IDS) در لایه پروتکل شبکه عمل می کند و کار شناسایی الگو های ظاهرًا غیر عادی را که در حقیقت تهدیدی نیستند بر عهده دارد. این کار موجب سنگینی و کند شدن سیستم امنیتی می شود. 
روش پیشگیرانه راه موثر تری را در خصوص این تهدیدات پیشنهاد می کند. این کار باید با اعمال تغییرات بر روی الگوهای جدید از حملات مختلف نفوذگران که دائماً دامنه حملاتشان را گسترش می دهند صورت بگیرد.
آنچه بیشتر از همه نفوذگران را در این زمینه قدرتمند ساخته، پیچیدگی و سرعت عمل آنهاست. آنها حملاتشان را آنقدر پیچیده می کنند که یک ضد ویروس یا دیواره آتش معمولی، مدت زیادی در مقابل آنها دوام نمی آورد. آنها سعی میکنند با چنان سرعتی گسترش یابند که انسان توانایی واکنش به موقع نداشته باشد.

اکنون فقط سیستم ممانعت از نفوذ (Intrusion Prevention System) IPS ، با هوش مصنوعی خود قادر به مسدود کردن حملات، در زمانی که رخ میدهند است.

تفاوت میان IPS و IDS چیست؟
IDS بیشتر شبیه یک دزدگیر عمل میکند. IDS قسمتهایی از شبکه را که به نظر می رسدکسی به آنجا صدمه زده کشف می کند و سپس اخطار می دهد. بدیهی است که این اخطار بعد و یا در حین آسیب به دستگاه صورت می گیرد. اکنون زمان آن رسیده که شما از صدمات، پیش تر جلوگیری نموده و سیستم را اصلاح کنید. 
IPS برای جلوگیری از ورود بدون مجوز به شبکه یا سرویس دهنده طراحی شده است و بجای اعلام اخطار مبنی بر اینکه قسمتی از سیستم دچار مشکل شده از صدمه سیستم جلوگیری به عمل می آورد.
IPS نسل جدیدی از فن آوری IDS است. سیستم IDS به توانایی احتیاج دارد نه فقط شناسایی. همچنین باید توانایی مسدود کردن حملات را داشته باشد. تفاوت IPS باIDS سنتی در این است که IPS یک سد امنیتی دور تا دور شبکه و یا سرویس دهنده می کشد تا صدمه ای به آن وارد نگردد. از دیگر توانایی های IPS بیرون راندن تراکم موجود در شبکه ، قطع و وصل ارتباط شبکه داخلی با شبکه خارجی و کنترل رفت و آمدها به داخل و خارج شبکه است.
به عبارت ساده تر قابلیت کنترل ارتباط و توانایی بازداشتن حمله ای را که در حال وقوع است دارد. در حالی که ممکن است تفاوت میان IPS و IDS گیچ کننده به نظر آید از اسامی آنها به سادگی می توان تفاوت میانشان را دریافت. IDS ها بیش از یک دستگاه گردآوری کننده اطلاعات و آگاه کننده اختلالات شبکه نیستند که تنها قادرند هر بسته ای را که قصد عبور دارد ارزیابی و تحلیل کنند. IPS ها تغییر شکل طبیعی IDS ها هستند. 
IPS ها دارای همه توانایی های IDS ها هستند ولی در سطحی بالاتر. آنها در حقیقت می توانند بر اساس معیار هایی که به آنها می دهیم تصمیم بگیرند. در نتیجه IPSها، دارای مکانیسم پیشگیری هستند و نه فقط واکنش به یک حمله.

ذاتا تمام IPS ها IDS نیز هستند اما IDS ها IPS نیستند. تفاوت در مکانیزم پاسخ دهی است ، که با تغییر وظایف IDS از حالت انفعالی به حالت تصمیم گیرنده صورت می پذیرد.
هنگامی که مدیر شبکه IPSی را برای بررسی عیوب شبکه فعال می کند IPS بسته های عبوری را بر اساس بانک علائم خود بطور دقیق بررسی می کند. در این میان نه تنها عناوین نامه های الکترونیکی ، بلکه کل محتوای آنها را نیز قبل از ورود به شبکه بررسی می کند و در صورت مخرب بودن ، از ورود آنها جلوگیری به عمل می آورد.

خودکارسازی امنیتی راهی است که منتظر استفاده خرابکاران از یک حفره نمی ماند 
کدهای مخرب، ویروس ها و نفوذگران می بایست راهی برای ورود به سیستم پیدا کنند. دیواره های آتش معمولی در جلوگیری از حملات ساده به شبکه ، از طریق پورت های باز یا پرتکل های مختلف موثر بودند. همچنین سیستم های ضد ویروس نیز در شناسایی ویروس هایی که می شناسند و از طریق نامه های الکترونیک و کپی فایل وارد سیستم می شوند، موثر بودند. گرچه نویسنده های کد های مخرب به تازگی استفاده از پروتکل های استاندارد و نقاط ورودی (مانند http و پورت 80) که باید برای انجام کارهای سیستم باز نگه داشته شود را برای نفوذ به داخل سیستم شروع کرده اند. 
بدین ترتیب سیستمهای امنیتی که دارای مکانیسم های ثابت هستند به مرور دچار افت عملیاتی میشوند و قادر به پاسخگویی به حملات برنامه ریزی شده پیشرفته نمی باشند. اینجاست که تقش IPSها پر رنگ می گردد تا بطور کاملاً موثری جلوی نفوذگران را بگیرد.

IPS برای جلوگیری از این قبیل ورودهای غیر مجاز از چند روش استفاده می کند :
IPSها (مبتنی بر میزبان یا شبکه) هر بسته ای را که قصد ورود به شبکه را دارد بسیار بهتر از سیستم هشدار دهنده بازرسی می کند و سپس دو کار را به انجام می رساند: اول جستجوی بانک اطلاعاتی برای یافتن نوع حمله، که اگر موفق به پیدا کردن نوع حمله شد از پدافند آن استفاده خواهد کرد و در غیر این صوررت سیستم اجازه دسترسی به فایل ها را پیدا می کند. این پایه و اساس کارکرد هسته سیستم است که برای جستجوی فعالیت های غیر عادی به کار می رود. 
برای دستیابی به چنین سیستمی دو شرط لازم است :

 توان اجرایی بالا : اگر از توان اجرایی کافی برخوردار نباشید، سیستم نمی تواند بهترین عکس العمل را نشان دهد
 و دوم دقت : شما نباید تصمیم اشتباه بگیرید



 
در باره عمرابن عبدالعزیز
ساعت ٧:٥٧ ‎ب.ظ روز ۱۳٩٢/۱٠/٩  کلمات کلیدی: عمرابن عبدالعزیز ، امام محمدباقر(ع)
 

شخصیت و عملکرد عمربن عبدالعزیز و دیدگاه امام باقر(علیه السلام ) درباره او

حجت الاسلام احمددیلمی*

مقطع تاریخی امامت امام باقر(علیه السلام ) یکی از ناشناخته‌ترین دوره‌های تاریخ اسلام است. در این میان چگونگی ارتباط امام باقر(علیه السلام ) با عمر بن عبدالعزیز، خلیفه اموی، و ارزیابی عملکرد او در قبال علویان از پیچیدگی ویژه‌ای برخوردار است. بررسی و تحلیل این موضوع، از یک سو، به شناسایی و ارزیابی شخصیت عمر بن عبدالعزیز کمک می‌کند، و از سوی دیگر، سیره سیاسی ائمه معصومین(علیهم­السلام) و تدابیر حکیمانه آنها را در شرایط مختلف و در مواجهه با شخصیت‌های گوناگون سیاسی نشان می‌دهد و خود می‌تواند موجب توسعه اندیشه سیاسی به ویژه اندیشه سیاسی شیعی گردد. برای بررسی این مسئله در این مقاله، به بیان مشخصات فردی عمر بن عبدالعزیز، عملکرد او پیش از دوران خلافت و در دوره خلافت، رفتارش با علویان و شخصیت عمر از نگاه امام باقر(علیه السلام ) و برخی پرداخته شده است.

واژه­های کلیدی: امام باقر(علیه السلام )، عمر بن عبدالعزیز، امویان، اندیشه سیاسی اسلام، سیرة سیاسی امام باقر(علیه السلام )، علویان.

مقدمه

تاریخ سیاسی اسلام به ویژه مقطع بعد از رحلت پیامبر اکرمr دارای نکات تاریک و مبهمی است؛ از این رو بررسی تحلیلی و تطبیقی جایگاه، نقش و عملکرد دو مکتب عمدة فکری و سیاسی در میان مسلمانان، یعنی ـ مکتب اهل بیت(علیه السلام ) و مکتب خلفا ـ کار چندان آسانی نیست، زیرا وجود گرایش‌های سیاسی و اعتقادی در مورخان، برخورد گزینشی آنها با وقایع تاریخی و جهل یا سکوت آنها در قبال بسیاری از حوادث جامعه اسلامی و... مشکلات فراوانی را پیش‌روی تاریخ‌نگاران قرار می‌دهد، البته این مشکل در همة مقاطع تاریخی به یک حد مصداق ندارد، بلکه در مراحل مختلف براساس شرایط سیاسی اجتماعی متفاوت است.
مقطع تاریخی امامت امام محمد باقر(علیه السلام ) یکی از ناشناخته‌ترین این دوره‌ها به حساب می‌آید؛ به طوری که به ندرت می‌توان تحلیل مستقلی را از زندگی سیاسی آن حضرت به دست آورد. در این میان، چگونگی ارتباط امام باقر(علیه السلام ) با عمربن عبدالعزیز، خلیفة اموی و ارزیابی عملکرد او با علویان از پیچیدگی خاصی برخوردار است، چرا که به فرموده امام علی‌(علیه السلام ):
اگر باطل با حق در نیامیزد، حقیقت‌جو آن را بشناسد و بداند، و اگر حق به باطل پوشیده نگردد دشمنان را مجال طعنه‌زدن نماند. لیکن اندکی از این و آن گیرند، تا به هم درآمیزد و شیطان فرصت یابد و حیلت برانگیزد.[1]

پژوهشگران تاریخ اسلام در ارزیابی شخصیت عمر بن عبدالعزیز به دو گروه تقسیم شده‌اند؛ اکثر آنها از او چهره‌ای مثبت و خلیفه‌ای عادل، زاهد و راشد را ترسیم می‌کنند و با تکیه بر اعمال مثبت او از نکات منفی زندگی‌اش چشم‌پوشی کرده و درصدد توجیه سؤالات اساسی در خصوص مشروعیت خلافت او برآمده‌اند.[2] اما گروهی دیگر نگرشی مثبت به او ندارند و مدارک تاریخی موجود هم تا حدی این دیدگاه را تایید می‌کند. بنابراین در مطالعه‌ای همه جانبه باید تمامی مدارک موجود و سؤالات طرح شده مورد توجه قرار گیرد.
در این راستا شخصیت عمر بن عبدالعزیز را می‌توان در محورهای زیر بررسی کرد:
1. مشخصات فردی عمربن عبدالعزیز؛
2. عملکرد او قبل از خلافت؛
3. عملکرد او در دوره خلافت؛
4. عکس‌العمل امویان در قبال رفتار عمر با علویان؛
5. ارزیابی عملکرد و شخصیت عمر.

مشخصات فردی عمر بن عبدالعزیز

ابوحفص عمر فرزند عبدالعزیز بن مروان بن حکم و مادرش «ام عاصم» دختر عاصم­بن عمر است. وی در «حلوان» روستایی در مصر به دنیا آمد که پدرش امیر آن جا بود. بعد از درگذشت پدرش، عمویش عبدالملک، او را به دمشق فرا خواند.
در ماه صفر سال 99 مردم با او به عنوان خلیفه بیعت کردند و در سال 101 ه. در 39 سالگی پس از دو سال و پنج ماه خلافت در دیر «سمعان» در منطقة دمشق از دنیا رفت.[3]

حیات عمر بن عبدالعزیز قبل از خلافت

هنگامی که ولیدبن عبدالملک به خلافت رسید عمر را در سن 25 سالگی در ماه ربیع‌الاول سال 87 به ولایت مدینه منصوب کرد.[4] وی در سال 93 ه . از این سمت عزل شد و به شام بازگشت.[5]
در پی اختلاف بین ولید بن عبدالملک و برادرش سلیمان بر سر جانشینی ولید، ولید در صدد عزل سلیمان از ولایت عهدی و انتصاب فرزندش به این مقام برآمد و حتی توانست موافقت و مساعدت بسیاری از اشراف را با تطمیع و تهدید جلب کند، اما عمربن عبدالعزیز با ولید همراهی نکرد و گفت که «ما با سلیمان بیعت کرده‌ایم». در نتیجه در معرض آزار و اذیّت ولید قرار گرفت و زندانی شد. ولی پس از سه روز مورد شفاعت قرار گرفت و آزاد گردید و بعد از این که سلیمان به خلافت رسید به عنوان ولیعهد او معرفی گردید.[6]

تجمل‌پرستی و مشی اشرافی عمر به خصوص قبل از رسیدن به خلافت امری معروف و مشهود است. حجاج صواف می‌گوید: عمر بن عبدالعزیز در هنگامی که والی مدینه بود به من دستور داد که چند پیراهن برایش بخرم و من پیراهن‌هایی برایش خریدم که در میان آنها پیراهنی به مبلغ چهارصد درهم بود. عمر وقتی آن را با دستش لمس کرد، گفت که چقدر خشن و زبر است.[7]

هارون بن صالح از پدرش نقل می‌کند که ما پول زیادی به لباس‌شوی می‌دادیم تا لباس‌های ما را با آبی که لباس‌های عمربن عبدالعزیز را با آن شسته بود بشوید، به خاطر عطر زیادی که در لباس‌های او وجود داشت.[8]

ابن عساکر در تاریخ خود می‌نویسد: کسانی که به عمر حسادت می‌ورزیدند هیچ عیبی نمی‌توانستند از او بگیرند، مگر این که بگویند او در استفاده از نعمت‌ها زیاده‌روی وافراط می‌کند و با تفاخر و تکبر راه می‌رود.[9]

عملکرد سیاسی عمر در دستگاه خلافت اموی و میزان مشارکت او در مظالم امویان در هنگام امارت بر مدینه نیز قابل تأمل است. از میان گزارش‌های ناقص موجود در متون تاریخی می‌توان به بعضی از آنها اشاره کرد.

یعقوبی می‌نویسد که ولید به عمر بن عبدالعزیز (در زمانی که والی مدینه بود) نوشت که مسجد پیامبرr را خراب نموده و منازل اطراف را به آن ضمیمه نماید و اتاق‌های زمان پیامبرr را نیز جزء مسجد قرار دهد، عمر نیز چنین کرد. هنگامی که شروع به خراب کردن خانه‌ها کردند و اتاق‌ها در حال خراب شدن بود خبیب بن عبدالله­بن زبیر به نزد عمر رفت و گفت سوگند به خداوند تو این آیه از قرآن را که می‌گوید: «إنّ الذین ینادونک من وراء الحجرات» را نابود می‌کنی. عمر در مقابل این گفتار صد تازیانه به او زد و بر روی سر او آب سرد ریخت، در حالی که روز سردی بود و در اثر آن خبیب مرد. پس از آن که عمر به خلافت رسید و زهد اختیار نمود همیشه از آنچه با خبیب کرده بود، اظهار ندامت و پشیمانی می‌کرد.[10]

همچنین ابن عساکر می‌نویسد:
ولید بن عبدالملک به عمربن عبدالعزیز دستور داد که دست مردی را که دیگری را با شمشیر مجروح کرده بود، قطع کند و عمر هم به همین دلیل دست او را قطع کرد. این گناهی بود که همیشه به خاطر آن از خداوند طلب مغفرت می‌نمود.[11]

عملکرد دوره خلافت عمربن عبدالعزیز

عملکرد عمر بعد از رسیدن به خلافت را در ابعاد مختلف باید مورد بررسی قرار داد.
1. رفتار شخصی و خانوادگی عمر: چنان که بعضی از مورخان گزارش داده‌اند، عمر بعد از رسیدن به خلافت در وضع اقتصادی خود و تصرفات خانوادگی‌اش تغییراتی داد؛ از جمله تجمل‌پرستی و مشی اشرافی خود را تا حدودی کاهش داد. به لباس‌های ارزان قیمت اکتفا کرد و زندگی‌اش از سطح پایین‌تری برخوردار شد و مازاد دارایی خود را بذل و بخشش می‌کرد.[12] او همانند سایر مردم بر روی زمین می‌نشست و آنچه از اموال (بیت‌المال) را که در دست فامیل و خانوادة خودش بود، پس گرفت و اعلام کرد که این اموال متعلّق به مردم است و به ناحق و از روی ظلم به دست آمده است. او این اموال را به صاحبانش بازگرداند و به همین دلیل بعضی از نزدیکانش او را از عواقب این کارها بر حذر ‌داشتند، ولی او مقاومت می‌کرد.[13]

ولی عمر بعضی از خوشگذرانی‌ها را حتی در هنگام خلافت هم رها نکرد؛ برای مثال گفته می‌شود که: صدای غنا هرگز در گوش او قطع نشد، چه قبل از آن که امیر مدینه بود، و چه زمانی که حکومت به او واگذار شد تا زمانی که از دنیا رفت معمولاً به غنا گوش می‌سپرد.[14]

2. روش زمامداری عمر بن عبدالعزیز: عمر در دستور العملی به کارگزاران خود نوشت:

بدانید که (پیش از این) سختی‌ها و بلاهای فراوانی از حکام جور به مردم رسیده است؛ کارگزاران فاسد سنّت‌های بدی را در میان مردم پایه‌گذاری کرده‌اند که به ندرت انگیزة حق و قصد مدارا و احسان به مردم را داشتند. بنابراین، هر کسی از مردم که قصد حج دارد، سریعاً حقش را به او بدهید تا با آن آمادة حج شود و مادامی که با من مشورت نکرده‌اید مبادرت به قطع و اعدام نکنید. عمر خودش نیز تمام روز را به رسیدگی به امور مسلمانان می‌پرداخت و آن را باب رحمت الهی می‌دانست.[15] اما با وجود این، همواره روشی میانه و تدریجی را در اجرای امور در پیش گرفته بود، به طوری که به دلیل عدم قاطعیت مورد اعتراض پسرش قرار گرفت. ولی او با استشهاد به حرمت تدریجی خمر از جانب خداوند، و نگرانی از عدم تحمل مردم و رویگردانی آنها از تمام حق و بروز فتنه، رفتار خود را موجه می‌دانست.[16]

اگر چه نمونه‌هایی از برخورد قاطع با تخلفات را می‌توان در زندگی سیاسی او دید؛ برای مثال مسعودی نقل می‌کند که به یکی از کارگزارانش نوشت که شاکیان از تو زیاد، و تشکر کنندگان از تو کم شده‌اند، یا عدالت پیشه می‌کنی و یااز مقام خود عزل خواهی شد.[17]

از نظر مکتب فکری، چنان که عمر خودش اعلام کرد سنّت رسول خداr را از مجرای سیرة شیخین جست‌وجو می‌کرد و هر چیزی غیر از آن را خارج از دین می‌دانست.[18]

در تفکر سیاسی او، معاویه از جایگاه ویژه‌ای برخوردار بود؛ به طوری که ابراهیم بن میسره می‌گوید: هرگز ندیدم که عمربن عبدالعزیز کسی را زده باشد، مگر فردی را که به معاویه دشنام بدهد. عمر چنین فردی را تازیانه می‌زد.[19]
3. رفتار عمر در قبال علویان: اقدامات عمر در قبال علویان را می‌توان در چند محور خلاصه کرد:

الف) منع لعن امام علی‌(علیه السلام )

منع لعن امام علی بارزترین اقدام عمر در قبال خاندان پیامبرr و اساسی‌ترین دلیل حسن ظن عموم شیعیان به اوست. به لحاظ تاریخی اصل وقوع چنین اقدامی از جانب عمر مسلّم می‌نماید؛ زیرا مورخان متعددی تصریح کرده‌اند که بنی‌امیه برفراز منابر بر امام علی(علیه السلام ) سبّ و لعن می‌کردند.[20] ولی هنگامی که عمر بن عبدالعزیز به خلافت رسید این عمل را ترک کرد و به عمال خود نیز دستور داد که آن را ممنوع کنند و به جای آن یکی از آیات زیر را بخوانند:[21] «ربنا اغفرلنا ولاخواننا الذین سبقونا بالایمان و لا تجعل فی قلوبنا غلاً للذین آمنوا ربنا انّک غفور رحیم».[22] و یا «ان الله یأمر بالعدل والاحسان و ایتاء ذی­القربی و ینهی عن الفحشاء و المنکر و البغی یعظکم لعلکّم تذکّرون».[23]
در خصوص دلیل و چگونگی این اقدام عمر، مورخان بر دو امر تاکید دارند:
دلیل اول: عمر خود دربارة سبب محبتش به علی(علیه السلام ) می‌گوید:

من در مدینه نزد عبیدالله بن عبدالله بن عتبة بن مسعود، مشغول تحصیل علم بودم. روزی نزد او رفتم در حالی که او مشغول نماز بود. نماز او طول کشید و من همچنان منتظر تمام شدن نمازش بودم. بعد از پایان یافتن نمازش رو به من کرد و گفت: از کجا فهمیدی که خداوند بعد از این که از شرکت‌کنندگان در جنگ بدر و بیعت رضوان راضی بود، دوباره بر آنها غضبناک شده است؟ من پاسخ دادم که چنین چیزی را نشنیده‌ام. گفت: پس این چیزهایی که از تو در مورد علی(علیه السلام ) به من رسیده است، چیست؟ گفتم من از شما و از درگاه خداوند عذر می‌خواهم! و رفتار گذشته خود در مورد علی‌(علیه السلام ) را کنار گذاشتم.[24]

دلیل دوم: عمر در مورد اقدامش می‌گوید:
من می‌دیدم که پدرم در هنگام خواندن خطبه هنگامی که به اسم علی‌(علیه السلام ) می‌رسد، کلام را در دهان می‌گرداند. از وی پرسیدم: ای پدر، من احساس می‌کنم که شما در هنگام خواندن خطبه، وقتی به اسم علی(علیه السلام ) می‌رسید دچار نوعی تقصیر می‌شوی؟ گفت: تو هم متوجه این رفتار من شده‌ای!؟ گفتم بلی. سپس گفت: ای فرزندم، اگر مردمی که در اطراف ما هستند، فضایلی را که ما درباره علی(علیه السلام ) می‌دانیم، بدانند، بدون شک از ما جدا شده و به اولاد علی(علیه السلام ) روی خواهند آورد.[25]

بنابراین معلوم می‌شود که عمر بن عبدالعزیز قبل از این دو واقعه، در قبال امام علی(علیه السلام ) رفتاری همانند بقیة مردم داشت و بروز این دو حادثه و شاید موارد مشابه دیگر، سبب شد که او رفتار خود را تغییر دهد.

ب) بازگرداندن فدک و حقوق مالی علویان به آنها

یکی دیگر از اقدامات اساسی عمر در قبال علویان بازگرداندن فدک به فرزندان فاطمه(سلام­الله علیها) بود؛ حقی که معاویه آن را به مروان داده بود و مروان هم آن را به پسرش، عبدالعزیز بخشیده و عمر آن را به اصطلاح از پدر به ارث برده بود. فدک در دست اولاد فاطمه(سلام­الله علیها) بود تا این که یزیدبن عبدالملک به خلافت رسید و دوباره آن را از آنها گرفت.[26]

مسعودی می‌نویسد:
عمر بن عبدالعزیز به فرماندار خود در مدینه نوشت که ده هزار دینار در میان فرزندان علی بن ابی‌طالب(علیه السلام ) تقسیم کند. فرماندار در جواب نوشت که علی(علیه السلام ) فرزندان متعددی از میان تیره‌های مختلف قریش دارد، مقصود کدام فرزندان او هستند؟ عمر (با ناراحتی) نوشت که اگر من به تو دستور بدهم که گوسفندی قربانی کنی، تو خواهی پرسید که آیا سیاه باشد یا سفید؟ وقتی این نامة من به دست تو رسید ده هزار دینار را در میان فرزندان علی از فاطمه (رضوان الله علیها) تقسیم کن، چرا که حقوق زیادی از آنها ضایع شده است.[27]

در بعضی از گزارش‌ها در ذیل این دستور تصریح شده است که فدک ملک شخصی پیامبرr بوده است.[28] عبدالله بن محمد بن عقیل نقل می‌کند:
اولین مالی را که عمربن عبدالعزیز تقسیم کرد و برای ما فرستاد به زنان ما به مقدار مردان و به کودکان‌مان به مقدار آنچه به زنان تعلق می‌گیرد داد. به طوری که به ما اهل بیت سه هزار دینار رسید و به ما نوشت که: اگر من باقی باشم همه حقوق شما را خواهم داد. [29]

همان طور که در متن اکثر این گزارش‌ها آمده است عطایای عمر به بنی هاشم و اولاد علی (علیه السلام ) به عنوان درآمد حال و گذشته فدک بود، که بنا حق از آنان ستانده شده بود.

ج) ابراز محبت عمر به علویان

سعید بن ابان قرشی نقل می‌‌کند:
عبدالله بن حسن در حالی که گیسوانی بلند و سن اندکی داشت بر عمر بن عبدالعزیز وارد شد. عمر او را بر بالای منبر نشاند و خود روبه‌ روی او نشست و درخواست‌های او را برآورده کرد. یکی از چین خوردگی‌های شکم او را گرفت و به شدت فشرد، به طوری که احساس درد کرد و به او گفت این را به عنوان نشانه‌ای برای شفاعت به خاطر داشته باشد. وقتی که از مسجد خارج شد نزدیکانش او را ملاقات کرده و گفتند: تو با یک پسربچه کم سن و سال این گونه برخورد می‌کنی! عمر در جواب آنها گفت: از افراد بسیار موثقی شنیدم به طوری که انگار خود از دهان رسول اللهr شنیده باشم که فرمود: «به درستی که فاطمه(سلام­الله علیها) پارة تن من است. و آنچه او را خوشحال کند مرا خوشحال کرده است». من می‌دانم که اگر فاطمه(سلام­الله علیها) زنده بود قطعاً کاری که من با فرزند او کردم خوشحالش می‌نمود. نزدیکانش پرسیدند. پس چگونه این عمل تو که شکم او را فشردی، با این کلام تو سازگار است؟ عمر پاسخ داد که هیچ یک از بنی هاشم نیست، مگر این که حق شفاعت دارد و من امیدوارم که از جمله شفاعت شدگان توسط این فرد باشم.[30]

همچنین یزید بن عیسی بن مورق گزارش می‌کند:
من در زمان خلافت عمر بن عبدالعزیز در حالی که او در خناصره (سرزمین کوچکی از توابع حلب) بود و به هر غریبی دویست درهم می‌داد نزد او رفتم. دیدم در حالی که شلوار و جامه‌ای از پشم برتن دارد، تکیه کرده است. از من پرسید: تو از چه قومی هستی؟ جواب دادم که من از اهل حجازم. پرسید از کدام‌شان؟ گفتم از اهالی مدینه‌ام. پرسید از چه طایفه­ای؟ گفتم از قریش­ام. پرسید از کدام خاندان قریشی؟ گفتم از بنی­هاشم هستم. پرسید از کدام گروه بنی هاشم؟ گفتم از دوستداران علی(علیه السلام ) هستم. پرسید کدام علی؟ من سکوت کردم دوباره پرسید کدام علی؟ من سکوت کردم دوباره پرسید: کدام علی؟ گفتم علی بن ابی طالب. راست نشست و عبایش را کنار گذاشت. سپس دستش را به روی سینه‌اش گذاشت و گفت: و من نیز به خدا قسم دوستدار علی هستم. شهادت می‌دهم که گروهی از کسانی که پیامبرr را درک کرده بودند، گفته‌اند که رسول خداr فرمود: «من کنت مولاه فعلی مولاه» بعد مزاحم را صدا زد و از او پرسید که به امثال او چند درهم می‌دهی؟ پاسخ داد دویست درهم. گفت به او به خاطر محبت به علی پنجاه دینار بده. سپس پرسید: آیا تو از جملة مستمری‌بگیران از بیت‌المال هستی؟ گفتم خیر! دستور داد تا مرا در زمرة مستمری بگیران قرار دهند. در پایان گفت به سرزمین خودت بازگرد که به زودی آنچه برای دیگران فرستاده می‌شود برای تو هم خواهد آمد.[31]

د) لغو ممنوعیت کتابت حدیث: از جمله اقدامات مثبت عمر بن عبدالعزیز لغو ممنوعیت نوشتن حدیث بود. این ممنوعیت به دلایل سیاسی از زمان خلیفه اول و دوم شروع شده بود.[32] و تا زمان عمر بن عبدالعزیز ادامه داشت. وی با صدور بخشنامه‌ای فرمان داد که: «احادیث رسول خداr را بنویسید، زیرا من بیم آن دارم که با مرگ اهل علم، چراغ علم [پیامبرr] خاموش گردد.»[33]

روابط امام باقر(علیه السلام ) با عمر بن عبدالعزیز

هنگامی که عمر بن عبدالعزیز به خلافت رسید، از فقها برای مشورت و همکاری دعوت کرد و نزدیک‌ترین مردم به او فقها بودند. او فرستاده‌ای نیز نزد ابوجعفر محمد بن­علی‌الباقر(علیه السلام ) فرستاد. وقتی امام(علیه السلام ) نزد او آمد عمر ساعتی با ایشان مشورت کرد. هنگام خداحافظی، عمر از امام(علیه السلام ) تقاضای موعظه و نصیحت کرد، امام(علیه السلام ) فرمود: تو را سفارش به تقوای الهی می‌کنم و این که بزرگ را پدر و کوچک را پسر و مردان را برادر خود بدانی. عمر گفت: خداوند تو را رحمت کند، تو همه آنچه را که ان‌شاءالله موجب خیر و سعادت ما می‌شود جمع کردی، به شرط این که ما به آن عمل کنیم و خداوند ما را بر آن یاری فرماید.
بعد از این که امام به وطن خود بازگشتند، عمر پیغام فرستاد که من می‌خواهم به دیدن شما بیایم. امام(علیه السلام ) فرستاده‌ای نزد او فرستاد و فرمود لازم نیست شما بیایید من نزد شما خواهم آمد. عمر قسم یاد کرد که حتماً من باید به محضر شما بیایم. در نتیجه عمر نزد امام آمد و به ایشان نزدیک شد و سینه‌اش را بر سینه امام گذاشت و شروع به گریه کرد. سپس در مقابل امام نشست؛ و زمانی که از محضر امام خارج می­شد، تمام خواسته‌های امام(علیه السلام ) را برآورده کرده بود. عمر برگشت و بعد از این دیدار هرگز همدیگر را ندیدند، تا هر دو از دنیا رفتند.[34]

4. عکس‌العمل امویان در قبال رفتار عمر با علویان

گزارش‌های تاریخی حکایت از نارضایتی امویان از عملکرد عمر در قبال علویان دارد. امام صادق(علیه السلام ) به نقل از پدر بزرگوارشان امام باقر(علیه السلام ) نقل می‌کند:
هنگامی که عمر بن عبدالعزیز به خلافت رسید و به ما عطایای بزرگی داد، برادرش بر او وارد شد، و به او گفت که بنی امیه از این که تو فرزندان فاطمه(سلام الله علیها) را بر آنها برتری می‌دهی خرسند نیستند. عمر در جواب گفت: علت این که من فرزندان فاطمه(سلام الله علیها) را ترجیح می‌دهم، این است که من شنیده‌ام پیامبرr می‌فرمود: «به درستی که فاطمه پاره تن من است، آنچه او را خوشحال کند، مرا خوشحال کرده است؛ و آنچه او را بیازارد، مرا آزرده است». بنابراین من در پی تحصیل سرور رسولr و دوری از آزار ایشان هستم.[35]
از طرف دیگر بعضی از مورخان نوشته‌اند که عمر بر اموال بنی‌امیه سخت‌گیری می‌کرد و بسیاری از آنچه را که از بیت‌المال غصب کرده بودند، از آنها پس گرفت. همین امر نیز سبب کراهت آنها از او شده و موجب گردید که او را مسموم کرده و به قتل رسانند.[36]

5. ارزیابی شخصیت عمر

الف) از نگاه دیگران

قیس بن جبیر می‌گوید: مثل عمر در میان بنی امیه مثل مؤمن آل فرعون است».[37]

مسعودی نیز می‌گوید:
عمر در نهایت تعبد وتواضع بود وهنگامی که به خلافت رسید کارگزاران اموی را که قبل از او بر مسند امور بودند، کنار گذاشت و در حدی که در توان او بود، بهترین افراد را به کار گرفت و کارگزاران او هم روش او را دنبال کردند.[38]

همچنین از او به عنوان کسی که دین را بر دنیا مقدم می‌داشت، یاد می‌کردند.[39]
ابن طقطقا در فخری اشعاری را در رثای او به سید رضی(رضوان الله علیه) نسبت می‌دهد که در آن خطاب به عمر بن عبدالعزیز گفته شده است که اگر قرار باشد که چشمم بر جوانی از بنی­امیه بگرید، من بر تو خواهم گریست، و اگر جزا و پاداشی برای من مقدور بود، به تو پاداش می‌دادم، چرا که تو ما را از سب و دشنام حضرت امیرالمؤمنین(علیه السلام ) نجات دادی. چون تو پاک بودی، اگر چه خانواده تو این طور نبودند، و تو بهترین اموات آل فرعون هستی.[40]
درباره موضع بنی هاشم در قبال رفتار عمر نقل شده است که گروهی از بنی هاشم اجتماع کردند و نامه‌ای نوشتند و برای عمر بن عبدالعزیز فرستادند. در این نامه از او به خاطر این که با اقدامات خود موجب صلة ارحام در بین بنی‌هاشم شده تشکر کردند، چرا که آنها از زمان معاویه تحت ظلم و ستم بوده‌اند.[41]

ب) موضع امام باقر(علیه السلام ) نسبت به عمر بن عبدالعزیز

چنان که از مباحث گذشته معلوم شد، رفتار امام باقر(علیه السلام ) در مقابل عمر رفتاری، ناصحانه بود. این از بیان امام(علیه السلام ) در جواب سوال عمر از دلیل رفتار دوگانه امام با او و خلیفه قبل از او سلیمان بن عبدالملک، به وضوح معلوم می‌شود.

یعقوبی نقل می‌کند که روزی عمربن عبدالعزیز امام سجاد(علیه السلام ) را به یاد آورد و گفت که چراغ دین، جمال اسلام و زینت عابدان، از میان ما رفت. به او گفته شد که فرزندش ابوجعفر محمدبن علی بازمانده (یادگار) اوست. عمر نامه‌ای به امام باقر(علیه السلام ) نوشت و خواست بدین وسیله او را ارزیابی کند. امام باقر(علیه السلام ) در جواب نامه‌ای به عمر نوشت و در آن عمر را موعظه کرده و ترسانید. عمر دستور داد که متن نامه امام باقر(علیه السلام ) به سلیمان بن عبدالملک را حاضر کردند، مشاهده کرد که امام‌(علیه السلام ) با او به ملایمت سخن گفته است. عمر به والی مدینه دستور داد که محمد بن علی(علیه السلام ) را احضار کند و از او سبب این رفتار را بپرسد که با وجود این که من راه عدل و احسان در پیش گرفته‌ام، چرا با من این گونه برخورد کرده‌اند و با سلیمان آنچنان؟ والی مدینه امام(علیه السلام ) را احضار کرده و ایشان را در جریان سؤال عمر قرار داد. امام(علیه السلام ) فرمودند: سلیمان حاکم جباری بود ومن با لحنی که با جباران سخن گفته می‌شود به او خطاب کردم؛ ولی رفیق تو ادعای بعضی از امور را دارد و من متناسب با وضع او مخاطبش ساختم. کارگزار عمر جواب امام(علیه السلام ) را به او گزارش داد، عمر بعد از شنیدن جواب گفت: تحقیقاً خداوند اهل این خانواده را خالی از فضل و کمال قرار نمی‌دهد.[42]

بنابراین، از دیدگاه امام(علیه السلام ) عمر حاکم جباری همانند سلیمان و بقیة امویان نیست و با برنامه‌ای که اعلام کرده و رفتاری که نشان داده است، روزنه‌های امید به تأثیر موعظه و نصیحت را در مقابل امام(علیه السلام ) گشوده است؛ از این رو امام(علیه السلام ) برخلاف سایر امویان او را سزاوار نصیحت می‌یابد. و این تلقی امام(علیه السلام ) از او در این جمله که «عمر بن عبدالعزیز نجیب بنی امیه است»[43] پیداست که این ارزیابی امام(علیه السلام ) از عمر، در مقایسه با حکام دیگر اموی صورت گرفته است؛ و تأییدی مطلق نیست. بهترین شاهد بر این امر روایات دیگری است که در مقام ارزیابی شخصیت عمر از امام باقر(علیه السلام ) رسیده است. از جمله این موارد جریانی است که ابوبصیر از امام باقر(علیه السلام ) نقل می‌کند. او می‌گوید: من با امام محمد باقر(علیه السلام ) در مسجد بودم که عمر بن عبدالعزیز داخل شد، در حالی که لباس زرد ملایم بر تن کرده و برغلامی تکیه داده بود. امام(علیه السلام ) فرمود: به زودی این جوان به ریاست و امارت خواهد رسید و اظهار عدالت پیشه‌گی خواهد کرد، و امارت او چند سال به طول کشیده و بعد از آن می‌میرد. پس از مرگ او اهل زمین بر او خواهند گریست و اهل آسمان بر او لعنت خواهند فرستاد.

ابوبصیر می‌گوید: ما پرسیدیم ای فرزند رسول خداr، این امر چگونه ممکن است، در حالی که شما از عدالت و انصاف او یاد کردید؟ امام(علیه السلام ) فرمود: زیرا در جایگاه و منصب ما نشسته است در حالی که هیچ‌گونه حقی بر این منصب ندارد.[44]

شبیه همین جریان را عبدالله بن عطاء تمیمی از امام سجاد(علیه السلام ) نقل می‌کند. او می‌گوید:
با امام سجاد(علیه السلام ) در مسجد بودیم، عمر بن عبدالعزیز از آن جا گذشت، در حالی که نعلینی به پا داشت که بندهای آن از نقره بود. او در آن زمان از جمله زیباترین جوانان بود. امام سجاد(علیه السلام ) نگاهی به او کرد و فرمود: ای عبدالله بن عطاء، این آدم سرمست و خوش‌گذران را می‌بینی؟ او نخواهد مرد مگر این که به ریاست و امارت مردم می‌رسد. عبدالله بن عطاء می‌گوید من پرسیدم: همین فرد فاسق؟ امام(علیه السلام ) فرمود: بلی، ولی از امارت تا مرگش مدت زیادی طول نخواهد کشید، و هنگامی که بمیرد اهل آسمان او را لعنت کرده و اهل زمین از خداوند برای او طلب آمرزش خواهند کرد.[45]

بنابراین، عمر بن عبدالعزیز علی‌رغم خدمات مثبتی که انجام داده و در نتیجه آن به لسان امام باقر(علیه السلام ) ملقّب به «نجیب بنی امیّه» گردید، ولی گذشته از زندگی اشرافی‌اش، از جهت اصلی‌ترین رکن شخصیت سیاسی او یعنی مسئله خلافت و امارت با مشکل عدم مشروعیّت و غصبی بودن حکومت مواجه است. به همین دلیل ملعون فرشتگان آسمان است. از دیدگاه امام باقر(علیه السلام ) و امام سجاد(علیه السلام ) در مجموع شخصیت موجه و مورد تأییدی نیست، بلکه غاصبی است که بناحق بر کرسی امارت مسلمانان نشسته است؛ ولی در مقایسه با سلف خود روشی عادلانه‌تر را در پیش گرفته و برخوردی پسندیده‌تر را با علویان از خود نشان داده است؛ حتی از اظهار محبت قلبی به آنها هم ابائی نداشت. او تا حدودی دست تجاوزگران به بیت‌المال را کوتاه کرد؛ همین امر نیز موجب اختلاف برخورد ائمه‌(علیه السلام ) با او نسبت به سایر خلفا شده است، ولی به هر حال عدم مشروعیت خلافت او در نگاه ائمه (علیه السلام ) گناهی نابخشنودنی تلقی شده است، به طوری که لعنت فرشتگان آسمان را به دنبال دارد. این امر مسئله‌ای است که خود او نیز در مناظره‌ای که با یکی از علمای خراسان در این خصوص داشت از توجیه آن و ارائه دلیلی قابل قبول عاجز ماند و سرانجام به عدم استحقاق خود به امارت مسلمانان اعتراف کرد. در این جا مشروح این مناظره را ذکر می‌کنیم:

حسن بن ابی الحسن دیلمی در ارشاد القلوب نقل می‌کند که:
عمر بن عبدالعزیز به کارگزار خود در خراسان نوشت که: هیئتی صد نفره از علمای آن دیار را نزد من بفرست، تا از آنها درباره عملکرد تو بپرسم. والی خراسان علمای آن سامان را گرد آورد و این مطلب را با آنان در میان گذاشت. آنها عذر آوردند که ما را اهل و عیال و شغلی است که رها کردن آنها برایمان میسر نیست و عدل خلیفه نیز اقتضا می‌کند که ما را به چنین امری اجبار ننماید؛ ولی ما همگی بر شخصی توافق داریم که به عنوان نماینده ما نزد او برود و سخنگوی ما در نزد او باشد. کلام او کلام ما و نظر او نظر ماست. والی خراسان او را نزد عمر بن عبدالعزیز فرستاد. وقتی که داخل شد سلام کرد و نشست. سپس به عمر گفت: مجلس را برای من خلوت بنما! عمر پرسید: چرا، تو یا حرف حق خواهی گفت که در آن صورت حضّار تصدیق‌ات خواهند کرد و یا کلام باطل خواهی گفت که در آن صورت با تو مخالفت خواهند کرد. مرد جواب داد: خلوت مجلس را نه به جهت خودم، بلکه به خاطر تو تقاضا کردم، زیرا من خوف آن دارم که بین من و شما کلامی جاری شود که شنیدن دیگران برای شما خوشایند نباشد. در نتیجه، عمر دستور خروج اهل مجلس را داد و از مرد خواست که سخن خود را بازگوید. مرد از او پرسید: بفرمایید که این حکومت از کجا و چگونه به شما رسیده است؟ عمر مدتی طولانی سکوت کرد. مرد پرسید: آیا نمی‌خواهی جواب بدهی؟ عمر پاسخ داد، خیر! مرد پرسید، چرا؟ عمر پاسخ داد: اگر بگویم که براساس نص و تصریح خداوند و یا رسول او این منصب به من رسیده است، دروغ گفته‌ام! و اگر بگویم که با اجماع مسلمانان به امارت آنها رسیده‌ام؛ تو خواهی گفت که این چه اجماعی است که ما اهل بلاد مشرق زمین از آن خبری نداریم ونسبت به آن اجماعی نکرده‌ایم! و اگر بگویم که از پدرانم به ارث برده‌ام! خواهی گفت که فرزندان پدرت فراوانند، پس چگونه از میان آنها فقط به تو اختصاص یافته است؟ مرد گفت سپاس خداوند را که تو به ضرر خود و به حق دیگران اعتراف نمودی. اکنون دیگر من به سرزمین خود باز خواهم گشت. عمر گفت، نه، به خدا سوگند تو موعظه‌گر درشتخو و بداخلاقی هستی! مرد عالم گفت پس اگر دلیل و توضیح دیگری داری بگو. عمر گفت: من دیدم افرادی (حکامی) که قبل از من آمده‌اند، ظلم نموده، غصب کرده، به مردم ستم نموده و خود را نسبت به بیت‌المال مسلمین بر دیگران مقدم داشته‌اند، و می‌دانستم که من این امور را مباح نخواهم دانست و هزینة ولایت من کمتر و سبک‌تر از دیگران خواهد بود، در نتیجه خلافت را پذیرفتم.
مرد عالم پرسید: آیا اگر تو زمام امور را به دست نمی‌گرفتی، و شخصی غیر از تو چنین می‌کرد و همانند افراد قبل از تو عمل می‌نمود، از گناه آن چیزی دامن‌گیر تو می‌شد؟
عمر در جواب گفت: خیر. مرد عالم گفت: پس تو راحت و سلامت دیگری را به سختی و خطر خود خریدی. عمر گفت: به خدا سوگند که تو و اعظ درشتخویی هستی!
مرد عالم هنگامی که برخاست تا خارج شود، خطاب به عمر گفت: به خدا سوگند که اولین از ما به دست اولین از شما و گروه وسط ما به دست گروه وسط از شما و آخرین از ما به دست آخرین افراد شما هلاک و گمراه شدند، و تنها یاور ما در مقابل شما، خداوند است و او ما را کافی است و وکیل خوبی برای ماست.[46]

پی­نوشت:
* عضو هیأت علمی دانشگاه قم.
1. محمد بن یعقوب کلینی‌رازی، کافی، تحقیق علی اکبر غفاری، (تهران، دارالکتب الاسلامیه، چاپ دوم، 1389 ق) ج 1، ص 54؛ سید رضی، نهج‌البلاغه، خطبه 50.
2. جهت اطلاع تفصیلی از پیشینة تحقیقات مستقل در این باره و دیدگاه‌های نویسندگان شیعه و سنّی، ر. ک: جواد هروی، «عصر خلافت عمر بن عبدالعزیز و نحوة برخورد او با علویان»، مجله کیهان اندیشه، ش 61، ص 129 ـ 135؛ سید حسین رئیس السادات، «عمر بن عبدالعزیز و اصلاحات اجتماعی اقتصادی در خراسان»، نشریه خراسان پژوهی، ش 2، ص 33 ـ 46؛ شیرعلی نادریان‌فر، «شخصیت عمر بن عبدالعزیز»، نشریه رشد آموزش تاریخ، ش 17، ص 31 ـ 35؛ حسین جوهری، صفیر شجر طوبی یا عمر بن عبدالعزیز و نوادر حالات او؛ ابن جوزی، سیره و مناقب عمر بن عبدالعزیز الخلیفه الزاهد، حوریه بابا‌جان تبار، سیره و مناقب عمر بن عبدالعزیز (پایان نامه کارشناسی ارشد دانشکده الهیات و معارف اسلامی دانشگاه تهران)؛ وهبه زحیلی، الخلیفه الراشد العادل عمر بن عبدالعزیز؛ ابن عبدالحکم، الخلیفه العادل عمر بن عبدالعزیز خامس الخلفاء الراشدین؛ اهل، عبدالعزیز سید، الخلیفه الزاهد عمر بن عبدالعزیز، شیخ عبدالستار، عمر بن عبدالعزیز خامس الخلفاء الراشدین؛ احمد شوقی، فنجری، عمر بن عبدالعزیز؛ عمادالدین خلیل، ملامح الانقلاب الاسلامی فی خلافه عمر بن عبدالعزیز؛ ماجده فیصل زکریا، عمر بن عبدالعزیز و سیاسته فی رد المظالم؛ قطب ابراهیم محمد، السیاسة المالیه عمربن عبدالعزیز؛ محمد بن مشبب قحطانی، النموذج الاداری المتخلص من ادارة عمر بن عبدالعزیز و تطبیقاته فی الادارة و بخاصة الادارة التربویة، مهدی پیشوائی، سیرة پیشوایان، ص 314 ـ 333.

3. محمد بن جریر طبری، تاریخ طبری، تحقیق محمد ابوالفضل ابراهیم (بیروت، دارالمعارف، بی‌تا) ج 6، ص 550؛ مسعودی، التنبیه و الاشراف (تهران، علمی و فرهنگی، 1381) ص 76؛ جلال‌الدین سیوطی، تاریخ الخلفا، تحقیق محمد محی الدین عبدالحمید (بیروت، دارالجبیل، 1408 ق) ص 273 ـ 274؛ ابن اثیر، الکامل، تحقیق علی شیری (بیروت، داراحیاء التراث العربی، چاپ اول، 1408 ق) ج 8، ص 253.
4. ابن سعد، الطبقات الکبری (بیروت، دارصادر، بی­تا) ج 5، ص 331.
5. سیوطی، پیشین، ص 274.
6. همان، ص 274 ـ 275.
7. ابن سعد، پیشین، ص 334؛ مسعودی، مروج الذهب و معادن الجوهر، تحقیق محمدمحی­الدین عبدالحمید (مصر، مطبعة السعادة، 1384) ج 3، ص 196.
8. ابوالفرج اصفهانی، الاغانی (بیروت، داراحیاء التراث العربی، بی­تا) ج 9، ص 300؛ ابن سعد، پیشین، ص 334.
9. ابن منظور، مختصر تاریخ دمشق (دارالفکر، دمشق، 1404 ق) ج 19، ص 101.
10. یعقوبی، تاریخ یعقوبی، (بیروت، دارصادر،]بی­تا[) ج 2، ص 284؛ نویری، احمدبن عبدالوهاب، نهایة الارب فی فنون الادب، (مصر، وزارت ارشاد]بی­تا[) ج 21، ص 321.
11. ابن عساکر، تاریخ دمشق، (دمشق، دارحسان، 1403 ق) ج 26، ص 317.
12. ابن سعد، طبقات الکبری، (بیروت، دارصادر، [بی‌تا]) ج 5، ص 334؛ مسعودی، مروج­الذهب، ج 3، ص 196.
13. ابوالفرج اصفهانی، الاغانی، (بیروت، داراحیاء التراث العربی، [بی تا]) ج 9، ص 294؛ سیوطی، پیشین، ص 277؛ یعقوبی، پیشین، ج 2، ص 305؛ دینوری، اخبار الطوال، تحقیق، عبدالمنعم عامر، چاپ اول، (قم، منشورات الرضی، 1409 ق) ص 331.
14. جاحظ، التاج فی اخلاق الملوک، (بیروت، الشرکة النانیه الکتاب، [بی‌تا]) ص 39.
15. یعقوبی، پیشین، ج 2، ص 305.
16. ابن عبدربّه، العقد الفرید، تحقیق، احمد الزین و ابراهیم الأبیاری، چاپ اول، (بیروت، دارالأندلس، ]بی­تا[ ج 3، ص 411.
17. مسعودی، مروج­الذهب، ج 3، ص 196.
18 سیوطی، پیشین، ص 288.
19. ابن کثیر، البدایة و النهایة، (بیروت، تحقیق و نشر مکتبة المعارف، [بی‌تا]) ج 8، ص 139؛ سیوطی، پیشین، ص 283.
20. ابن اثیر، الکامل فی التاریخ، تحقیق علی شیری، چاپ اول، (بیروت، داراحیاء التراث العربی، 1408 ق) ج 3، ص 255؛ ابن طقطقاء، الفخری، (بیروت، داربیروت للطباعه و النشر، بی­تا) ص 129؛ ابن منظور، پیشین، ج 19، ص 100؛ مسعودی، مروج­الذهب، ج 3، ص 193 و دینوری، پیشین، ص 192؛ ابن ابی الحدید، شرح نهج­البلاغه، تحقیق محمد ابوالفضل ابراهیم، چاپ دوم، (بیروت، داراحیاء التراث) 1387، ج 4، ص 58.
21. مسعودی، مروج الذهب، ج 3، ص 193؛ ابن اثیر، پیشین، ج 3، ص 226؛ ابن ابی الحدید، پیشین، ج 4، ص 59.
22. حشر، 10.
23. نحل، 90.
24. ابن‌اثیر، پیشین، ج 3، ص 255؛ ابن ابی الحدید، پیشین، ج 4، ص 58؛ ابن منظور، پیشین، ج 19، ص 100؛ ابن طقطقاء، پیشین، ص 129.
25. ابن اثیر، پیشین، ج 3، ص 255؛ ابن طقطقاء، پیشین، ص 129؛ ابن ابی الحدید، پیشین، 1387، ج 4، ص 58.
26. یعقوبی، پیشین، ج 2، ص 305.
27. مسعودی، پیشین، ج 3، ص 194؛ ابوالفرج اصفهانی، پیشین، ج 9، ص 300 ـ 302.
28. شیخ طوسی، امالی، تحقیق مؤسسه البعثه، چاپ اول، (قم، دارالثقافة، 1414 ق) ص 266 و 490.
29. ابن سعد، پیشین، ج 5، ص 392.
30. ابوالفرج اصفهانی، پیشین، ج 9، ص 310.
31. همان، ج 9، ص 301؛ ابن اثیر، پیشین، اُسدالغابه فی معرفة الصحابة، تحقیق علی­محمد معوض و عادل احمد، چاپ اول، (بیروت، دارالکتب العلمیه، 1415) ج 5، ص 383.
32. ذهبی، تذکرة الحفّاظ، (بیروت، دارالکتب العلمیة، بی‌تا) ج 1، ص 3 و 7، ابورّبه، محمود، اضواء علی السنة المحمدیه، الطبعة الثانیه، (مطبعة صورالحدیثه، بی­جا، بی‌تا) ص 43؛ ابن سعد، پیشین، بی‌تا، ج 3، ص 287.
33. بخاری، صحیح، (قاهره، مکتبة عبدالحمید احمد حنفی 1314 ق) ج 2، ص 6.
34. بحرانی، عوالم العلوم و المعارف و الاحوال من الایات و الاخبار و الاقوال، (قم، مدرسه امام مهدی(عج)، 1412) ج 19، ص 267؛ ابوعلی القالی، امالی، (بیروت، المکتب التجاری، ]بی­تا[)، ج 2، ص 308؛ احمدزکی صفوت، جمهرة خط العرب، (بیروت، مکتبه العلمیه، ]بی­تا[)، ج 2، ص 147.
35. حمیری، قرب الاسناد، تحقیق و نشر، (قم، مؤسسه آل البیت، 1413 ق)، ص 112.
36. ابن عبدربه، پیشین، ج 3، ص 412؛ سیوطی، پیشین، ص 282.
37. سیوطی، پیشین، ص 278.
38. مسعودی، پیشین، ج 3، ص 193.
39. مسعودی، التنبیه و الاشراف، پیشین، ص276.
40. ابن طقطقاء، پیشین، ص 130.
41. ابن سعد، پیشین، ج 5، ص 391.
42. یعقوبی، پیشین، ج 2، ص 305.
43. ذهبی، پیشین، ج 1، ص 119.
44. قطب الدین راوندی، الخرائج و الجرائح، تحقیق ونشر، (مؤسسه الامام المهدی(عج)، قم، چاپ اول، 1409 ق)، ج 1، ص 276؛ رجب البرسی، مشارق انوارالیقین فی اسرار امیرالمومنین(علیه السلام )، (قم، منشورات شریف رضی، 1415)، ص 91؛ حر عاملی، اثبات الهداة، (قم، المطبعة العلمیة، [بی‌تا])، ج 5، ص 293.
45. قطب الدین راوندی، پیشین، ج 2، ص 584؛ ابن فروخ، بصائر الدرجات، (قم، مکتبة آیة الله المرعشی، 1404 ق) ص 170؛ ابن شهر آشوب، مناقب آل ابی طالب، (قم، المطبعة العلمیه، [بی‌تا]) ج 2، ص 143؛ طبری، دلائل الامامه، تحقیق و نشر، (قم، موسسه آل البیت، چاپ اول، 1413 ق)، ص 88؛ علی بن حمزه طوسی، الثاقب فی المناقب، تحقیق رضا علوان، (قم، انصاریان، چاپ دوم، 1412 ق)، ص 360.
46. دیلمی، اعلام الدین فی صفات المؤمنین، (بیروت، تحقیق و نشر موسسه آل البیت، چاپ دوم، 1414 ق)، ص 329 و 330؛ علامه مجلسی، بحارالانوار، (بیروت، تحقیق و نشر داراحیاء التراث، چاپ اول، 1412 ق)، ج 46، ص 336.
منابع

- مسعودی، التنبیه و الاشراف، تهران، انتشارات علمی و فرهنگی، 1381.
- _________، مروج الذهب و معادن الجوهر، تحقیق محمد محیی الدین عبدالحمید، چاپ چهارم، مصر، مطبعة السعادة، 1384 ق.
- ابن ابی الحدید، شرح نهج‌البلاغه، تحقیق محمد ابوالفضل ابراهیم، چاپ دوم، بیروت، داراحیاء التراث، 1387 ق.
- ابن اثیر، الکامل فی التاریخ، تحقیق علی شیری، چاپ اول، بیروت، داراحیاء التراث العربی، 1408 ق.
- ابن اثیر، اسدالغابه فی معرفة الصحابة، تحقیق علی محمد معوض و عادل احمد، چاپ اول، بیروت، دارالکتب العلمیه، 1415 ق.
- ابن جوزی، عبدالرحمن بن علی، سیره و مناقب عمر بن عبدالعزیز الخلیفة الزاهد، بیروت، دارالکتب العلمیه، چاپ اول، 1984.
- ابن سعد، الطبقات الکبری، بیروت، دارصادر، [بی‌تا].
- ابن شهر آشوب، مناقب آل أبی طالب، قم، المطبعة العلمیه، [بی‌تا].
- ابن طقطقاء، الفخری، بیروت، دار بیروت للطباعة و النشر، 1400 ق.
- ابن ظافر، اخبار الدول، قاهره، المعهد العلمی الفرنسی للآثار الشرقی، 1972 م.
- ابن عبدالحکم، عبدالله بن عبدالحکم، الخلیفه العادل عمر بن عبدالعزیز خامس الخلفاء الراشدین؛ پژوهش عبید، احمد، تصحیح: عوض، احمد عبدالتواب، بی­جا، داراالفضیله، چاپ اول، 1994. این کتاب با عنوان «سیره عمر بن عبدالعزیز علی مارواه الامام مالک‌بن انس و اصحابه» از سوی انتشارات دارالفکر الحدیث، در بیروت، در سال 1987 نیز چاپ شده است.
- ابن عبدربّه، العقد الفرید، تحقیق احمد الزین و ابراهیم الأبیاری، چاپ اول، بیروت، دارالأندلس، 1408 ق.
- ابن عساکر، تاریخ دمشق، دمشق، دار حسان، 1403 ق.
- ابن فروخ، بصائر الدرجات، چاپ اول، قم، مکتبة آیة الله المرعشی، 1404 ق.
- ابن کثیر، البدایة و النهایة، بیروت، تحقیق و نشر مکتبة المعارف، [بی‌تا].
- ابن منظور، مختصر تاریخ دمشق، دمشق، دارالفکر، 1404.
- ابوالفرج اصفهانی، الاغانی، بیروت، داراحیاء التراث العربی، [بی‌تا].
- ابوربه، محمود، اضواء علی السنة المحمدیه، الطبعة الثانیه، بی­جا، مطبعة صور الحدیثه، [بی‌تا].
- ابوعلی القالی، امالی، بیروت، المکتب التجاری، بیروت، [بی‌تا].
- احمد بن عبدالوهاب نویری، نهایة الارب فی فنون الادب، مصر، وزارت ارشاد مصر، [بی‌تا].
- احمد زکی صفوت، جمهرة خطب العرب، بیروت، مکتبة العلمیة، [بی‌تا].
- اهل، عبدالعزیز سید، الخلیفه، الزاهد عمر بن عبدالعزیز، بیروت، دارالعلم، چاپ ششم، 1979 م.
- باباجان تبار، حوریه، سیره و مناقب عمر بن عبدالعزیز، پایان نامه کارشناسی ارشد دانشکده الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه تهران، 1379.
- بحرانی، عوالم العلوم و المعارف و الاحوال من الایات و الاخبار و الاقوال، قم، مدرسه امام مهدی (عج)، 1412 ق.
- بخاری، صحیح، قاهره، مکتبه عبدالحمید احمد صنفی، 1314 ق.
- پیشوایی، مهدی، سیرة پیشوایان، قم، مؤسسة امام صادق (علیه السلام )، چاپ هفدهم، 1384.
- جاحظ، التاج فی اخلاق الملوک، بیروت، الشرکة النانیه الکتاب، [بی‌تا].
- جوهری، حسین، صفیر شجر طوبی یا عمر بن عبدالعزیز و نوادر حالات امر، تهران، نشر جمهوری، چاپ اول، 1379.
- حمیری، قرب الاسناد، قم، تحقیق و نشر مؤسسه آل البیت، چاپ اول، 1413 ق.
- خلیل، عماد الدین، ملامح الانقلاب الاسلامی فی خلافة عمر بن عبدالعزیز، بیروت، الدار العلمیه، چاپ دوم، 1971 م.
- دیلمی، اعلام الدین فی صفات المؤمنین، بیروت، تحقیق و نشر مؤسسه آل البیت، چاپ دوم، 1414 ق.
- دینوری، الاخبار الطوال، تحقیق عبدالمنعم عامر، چاپ اول، قم، منشورات الرضی، 1409 ق.
- ذهبی، تذکره الحفّاظ، بیروت، دارالکتب العلمیه، [بی‌تا].
- رئیس السادات، سید حسین، «عمر بن عبدالعزیز و اصلاحات اجتماعی اقتصادی خراسان در خراسان» نشریه خراسان، پژوهشی، شماره 2، (1377).
- راوندی، قطب الدین، الخرائج و الجرائح، تحقیق و نشر، قم، موسسه الامام المهدی‌(عج)، چاپ اول، 1409 ق.
- رجب البرسی، مشارق انوارالیقین فی اسرار امیرالمؤمنین‌(علیه السلام )، چاپ اول، منشورات شریف رضی، قم، 1415 ق.
- زحیلی، وهبه، الخلیفه الراشد العادل عمر بن عبدالعزیز، بیروت دمشق، دارقتیبه، چاپ دوم، 1992 م.
- زکریا، ماجده فیصل، عمر بن عبدالعزیز و سیاسته فی رد المظالم، مکه، مکتبة الطالب الجامعی، چاپ اول، 1987 م.
- سید رضی، نهج‌البلاغه، تحقیق سید محمد کاظم محمدی و محمد دشتی، چاپ دوم، قم، منشورات امام علی‌u، 1369.
- سیوطی، جلال الدین، تاریخ الخلفاء، تحقیق محمد محیی الدین عبدالحمید، بیروت، دالجبیل، 1408 ق.
- شیخ حر عاملی، اثبات الهداه، قم، المطبعة العلمیه، [بی‌تا].
- شیخ طوسی، محمد بن حسن، امالی، تحقیق مؤسسه البعثه، چاپ اول، قم، دارالثقافة، 1414ق.
- شیخ، عبدالستار، عمر بن عبدالعزیز خامس الخلفا الراشدین، بیروت، دارالعلم، دمشق، چاپ اول، 1992 م.
- طبری، دلائل الامامه، قم، تحقیق و نشر موسسه البقنة، چاپ اول، 1413 ق.
- طبری، محمد بن جریر، تاریخ طبری، تحقیق محمد ابوالفضل ابراهیم، بیروت، دارالمعارف، [بی‌تا].
- علی بن حمزه طوسی، الثاقب فی المناقب، تحقیق رضا علوان، چاپ دوم، قم، انصاریان، 1412 ق.
- فخری، احمد شوقی، عمر بن عبدالعزیز، کویت، دارالعلم، چاپ اول، 1984 م.
- قحطانی، محمد بن مشبب، النموذج الاداری المستخلص من ادارة عمر بن عبدالعزیز و تطبیقاته فی الادارة و بخاصة الادارة التربویة، عربستان سعودی، جامعه ام القری، 1418 ق.
- کلینی، محمد بن یعقوب، کافی، تحقیق علی اکبر غفاری، تهران، چاپ دوم، دارالکتب الاسلامیه، 1389 ق.
- مجلسی محمد باقر، بحارالانوار، بیروت، تحقیق و نشر داراحیاء التراث، چاپ اول، 1412ق.
- محمد، قطب ابراهیم، السیاسه المالیه لعمر بن عبدالعزیز، قاهره، الهیته المصریه العامة الکتاب، 1988 م.
- مسعودی، اثبات الوصیه للامام علی بن ابی طالب، چاپ دوم، بیروت، دارالاضواء، 1409ق.
- نادریان فر، شیرعلی، شخصیت عمر بن عبدالعزیز، نشریه رشد آموزش تاریخ، ش 17، (1383).
- هروی، جواد، «عصر خلافت عمر بن عبدالعزیز و نحوه برخورد او با علویان» کیهان اندیشه، ش 61، (1374).
- یعقوبی، تاریخ یعقوبی، بیروت، دارصادر، [بی‌تا].


 

 

نقل از سایت فصل نامه تاریخ اسلام 

 http://www.shareh.com/persian/magazine/tarikh_i/31/03.htm


 
فضیل بن عیاض که بود؟
ساعت ٩:٤٧ ‎ب.ظ روز ۱۳٩٢/٩/٢٥  کلمات کلیدی: فضیل ، فضیل بن عیاض ، فضیل عیاض

در این سطور داستان راهزنی را می‌خوانید؛ که خداوند متعال او را به راه راست هدایت کرد، و در زندگی‎اش تحول اساسی آمد؛ تا جایی که در عصر خود از عابد و زاهدترینِ مردم قرار گرفت. شخصیتی شد که خود را از تجملات فریبندة دنیا رها کرده و پارسایی و زهد را پیشة خود قرار داد. این فرد کسی نیست، جز فضیل بن عیاض رحمه‎الله. این داستان و این دگرگونی از شگفتیهای لطف، مهربانی و هدایت خداوند متعال است که شامل حال او شد.

مردم از فضیل بن عیاض تمیمی بسیار وحشت داشتند، او در منطقۀ «ابیورد و سرخس» به راهزنی مشغول بود؛ اموال و دارایی مسافرین را چپاول می‎‏کرد و همه از غارتگری و ستم او در هراس بودند. ابن عساکر سبب تحول او را اینچنین بیان می‎‏کند: فضیل حقه‏باز معروفی بود و در جنگلی که میان اییورد و مرو بود، کاروان‎ها را به چپاول می‎برد و راهزنی می‏‎کرد، گاهی اوقات راهزنی وی منطقۀ اییورد را هم امان نمی‎داد، علت بازگشت و توبۀ او نیز بدین شرح است که عاشق و دلباختة دختری شد، وقتی می‎خواست از دیوار خانة معشوق خود بالا برود؛ همان لحظه شنید که شخصی این آیه را تلاوت می‎کند: «أَلَمْ یَأْنِ لِلَّذِینَ آمَنُوا أَن تَخْشَعَ قُلُوبُهُمْ لِذِکْرِ الله وَمَا نَزَلَ مِنَ الْحَقِّ»[حدید:16]؛ آیا وقت آن نرسیده است مسلمانان را که نیایش کند دل ایشان، وقت یاد کردن خدا و وقت یادآوردن آنچه آمده است از وحی الهی.

فضیل فوراً جواب داد: بله پروردگارا! همین حالا وقتش رسیده؛ در این هنگام متحول شد و توبه کرد. می‎خواست شب را در خرابه‌ای سپری کند، کاروانی از مسافرین را دید، آنها به همدیگر می‌گفتند: شب را اینجا نمی‎مانیم و راه خود را دامه می‎دهیم، بعضی می‎گفتند: نه تا صبح می‎مانیم، فردا عازم سفر می‎شویم چون فضیل راه را می‎بندند و از دست ماکاری ساخته نیست. ناگهان فضیل آشفته شد و به یاد الله افتاد و توبه کرد. آنها را امان داد وتا دم مرگ مجاورت بیت الله را برگزید. حقیقتاً که هدایت فقط به اختیار و به فرمان الله تعالی است و هرکسی را که او بخواهد هدایت می‎‏‌کند. «إِنَّکَ لَا تَهْدِی مَنْ أَحْبَبْتَ وَلَکِنَّ الله یَهْدِی مَن یَشَاءُ» [قصص:56]؛ ‌(ای محمد) هر آیینه تو راه نمی‎نمایی هر که را دوست می‎داری ولیکن خدا راه می‎نماید هر که را که بخواهد.

در روایتی دیگر از ابن عساکر آمده: روزی فضیل به قصد راهزنی و غارتگری بیرون شد، به گروهی رسید که نمک بار داشتند، اتفاقاً از صدای افرادی را شنید که می‎گفتند: بجنبید این منطقه را باید زودتر ترک کنیم، چون فضیل ما را در می‎‏یابد و غافلگیر می‎کند، مورد تهاجم قرار می‎دهد، اموال ما را غارت می‎کند؛ فضیل به محض شنیدن این سخن بسیار اندوهگین شد و به فکر فرو رفت و با خود گفت:‌ چقدر از من می‎ترسند، ‌نزد آنها رفت ـ او ار نمی‌شناختند ـ سلام عرض کرد و گفت هیچ نگران نباشید از آزار و اذیت فضیل در امان هستید، شب را نزد من بگذرانید،‌ آنها با یکدیگر مشوره کردند خیلی خوشحال شدند و دعوت او را پذیرفتند و همراه او رفتند و به محل مناسبی که رسیدند برای حیوانات آنها علف آماده کرد و نزد آنها برگشت؛ شخصی این را تلاوت می‎‏کرد «أَلَمْ یَأْنِ لِلَّذِینَ آمَنُوا أَن تَخْشَعَ قُلُوبُهُمْ لِذِکْرِ الله وَمَا نَزَلَ مِنَ الْحَقِّ» فریاد بلندی از سرش پرید و چیغی زد و پیراهنش را پاره کرد و گفت: بله ای پروردگارا! قسم به ذات پاک تو که حالا وقتش رسیده، اولین مرحلة هدایت و توبه فضیل از اینجا آغاز شد.

ابراهیم بن اشعث می‎گوید: ‌فردی متقی‎تر و پرهیزگارتر از فضیل ندیدم و سراغ ندارم. وقتی به ذکر الله متعال مشغول می‎شد، یا کسی دیگر نزد او الله را یاد می‎کرد و یا به قرآن مجید گوش فرا می‎داد، تمام وجودش را ترس و اندوه فرا می‎گرفت. از چشم‎هایش ‎ همچون قطرات باران اشک می‎بارید و تا حدی به گریه ادامه می‎داد که حاضرین را نسبت به او رحم می‎آمد. همیشه در غم و فکر بود، همة کردار و رفتارش بخاطر الله بود، هرکاری را اعم از علم و عمل، داد و ستد، منع و بخشش، دوستی و بغض و همة خصلت‎ها و ویژگی‎ها فقط بخاطر رضایت الله انجام می‎داد.

وقتی برای تدفین جنازه‎ای او را همراهی می‎کردیم، ساکت نمی‎نشست و تا به قبرستان می‎‌رسیدیم به و عظ و ارشاد مردم می‎پرداخت. طوری سخن می‎گفت که گویا با دوستانش خداحافظی می‎کند و به آخرت رخت سفر می‎‏بندد، در میان قبرها با تمام همّ و غم می‎‏نشست و گریه می‌‎کرد، وقتی بر می‌‎خاست فکر می‌‎کرد که از سفر آخرت برگشته و مردم را از آنجا مطلع می‎کند.

السّریّ بن المغلّس می‎گوید از فضیل چنین شنیدم: ‌شخصی که با الله باشد و از الله بترسد، هیچ چیزی او را ضرر نمی‎رساند و برعکس شخصی هم که از غیر الله ترسید، هیچ احدی او را نفعی نمی‎رساند.

فیض بن اسحاق می‎گوید: عبدالله بن مالک سوال کرد: آیا کسی که الله را فرمانبرداری و اطاعت کرد نافرمانی دیگران او را ضرر می‎‌رساند، فضیل گفت: ‌خیر، اگر رهایی و خلاص را قصد کردی رهایی همین است که اطاعت الله را انجام بدهی.

عبدالصمد بن یزید بن مردویه می‎گوید:‌ از فضیل شنیدم که می‌‎فرمود: مردم زینت بهتری از راستگویی و روزی حلال داده نشده‎اند. فرزندش علی که در آن مجلس حضور داشت گفت:‌ پدرجان! حلال که خیلی زیاد است. فرمود: حلال اندک هم نزد الله بسیار است.

فضیل هم از قافلة علما باز نماند و در کهولت سنی که داشت، از فراگیری علم دریغ نورزید و به یادگیری علم مشغول شد،‌ و خداوند او را به مقام و درجه‎ای رساند که فقیهی چیره‎دست و زبده شد، در سخن گفتن بسیار درست و واضح کلام می‎گفت، بسیار صادق و راستگو بود وقتی حدیث بیان می‎کرد خیلی ترس در وجودش بود و روایت حدیث برایش خیلی دشوار بود، گاهی اوقات کسی را که از او طلب حدیث می‎کرد می‎گفت:‌ اگر از من دینار می‎خواستی دادنش آسان‏تر بود از اینکه از من درخواست روایت حدیث می‎کنی.

خلیفه هارون الرشید و فضیل‌

ذهبی روایت می‏کند که امیرالمؤمنین ـ هارون الرشید ـ حج بیت الله را انجام داد و به من گفت: ‌حالم خیلی پریشان است دلم را چیزی شورانده است؛ عالم متبحری را جستجو کن تا نزد او برویم. گفتم:‌ سفیان بن عینیه اینجا حضور دارد. گفت:‌ خوب است ما را نزد او راهنمایی کن. دروازة خانة او را زدم، صدایش آمد: ‌کیستی. گفتم: ‌امیرالمؤمنین ای کاش کسی را دنبال من می‎فرستادی تا خودم حاضر می‌‎شدم. هارون گفت: ‌خوب گوش کن و مسئله را جواب بده، لحظاتی با یکدیگر گفتگو کردند، ابن عیینه از خلیفه پرسید: آیا کسی از تو قرض می‎خواهد؟ گفت: بله. به من گفت:‌ قرض امیرالمؤمنین را پرداخت کن.

هنگام بازگشت خلیفه گفت: سفیان مشکل ما را برطرف نکرد. گفتم: یا امیرالمؤمنین ناراحت نباشید عالمی ورزیده به نام عبدالرزاق اینجا موجود است. هارون گفت: خوب است مقدمات ملاقات را فراهم کن. آماده شدیم تا به خانة او برویم؛ وقتی رسیدیم، عبدالرزاق خدمت امیرالمؤمنین حاضر شد و با ایشان مذاکره کرد. عبدالرزاق سوال کرد آیا مقروض هستی؟ جواب داد: بله! گفت ای ابوالعباس ـ هارون ـ دین را پرداخت کن. مشکل هارون اینجا هم حل نشد؛ و جواب قانع‎کنندة دریافت نکرد.

فوراً یادم آمد که در این شهر فضیل بن عیاض هم سکونت می‎کند، هارون را یادآوری کردم گفت:‌ ما را نزد او راهنمایی کن، نزد او آمدیم او را در حال خواندن نماز دیدیم که نماز می‎خواند و آیهای را بار بار تلاوت می‎کرد. هارون گفت در بزن من هم دروازه را به صدا درآوردم، فضیل گفت: کیست؟‌ گفتم امیرالمؤمنین آمده. گفت: من را چه به امیرالمؤمنین؟ گفتم: ‌سبحان الله آیا اطاعت او بر تو واجب نیست؟‌ آمد و دروازه را باز کرد و بعد به اتاق بالا تشریف برد و چراغ را خاموش کرد، سپس گوشة از خانه رفت و همانجا نشست، ماهم داخل اتاق شدیم و در آن تاریکی دنبال او می‎گشتیم. هارون قبل از من او را یافت و گفت: این دست چقدر نرم و ظریف است در صورتیکه‎ از عذاب الله رهایی یابد. در دلم گفتم باید با کلامی سخن گفته ‎شود که مختصر و بسیار شیوا و از قلب انسان متقی باشد. هارون گفت: لطف کنید جواب ما را بدهید.

گفت: عمر بن عبدالعزیز وقتی مسند خلافت را به عهده گرفت، ‌سالم بن عبدالله، محمد بن کعب و رجاء بن حیوه را نزد خود فراخواندند. خطاب به آنها فرمود: من به بلا و آزمایشی بسیار بزرگ گرفتار شدم؛ با من همکاری کنید. عمر بن عبدالعزیز رحمهالله خلافت را بلا عنوان کرد در حالیکه شما و دوستان‎تان آنرا یک نوع نعمتی می‎شمارید. سالم گفت: اگر خواستار رهایی از عذاب الله هستی باید به مسلمین احترام بگذاری، بزرگترها را به عنوان پدر برای خودت تلقی کنی، آنهایی که میان سال هستند برای تو مثل برادر باشند و نوجوانان و کودکان را مثل فرزندان خود شمار کنی، پس احترام پدرت را به جا بیاور و به برادرت خوبی و لطف کن.

رجاء بی‎‌حیوه گفت: ‌اگر می‌‎خواهی از عذاب الهی نجات پیدا کنی پس هر آنچه برای خودت پسند می‎‌کنی برای همة مسلمین هم آن را پسند کن و هر آنچه برای خودت ناپسند می‎‌دانی برای آنها هم ناپسند بدان، سپس با راحتی کامل این دنیا را ترک کن، من این لحظه با شما با این لحن سخن می‎گویم زیرا که از عذاب الله خیلی می‎ترسم که شما با آن دچار نشوید. از آن روزی می‌‎ترسم که قدم‎ها را لرزه می‌‎گیرند و متزلزل می‌‎شوند آیا آن روز راهنمایی همراه شما است که شما را اینچنین راهنمایی کند. خداوند به شما رحم کند. اینجا بود که هارون الرشید از خود بی‎خود شد اشک‎هایش بی‎اختیار سرازیر شد و تا حدی گریه کرد که سرانجام بی‎هوش شد. گفتم: مواظب باش کمی آرامتر امیرالمؤمنین است. فضیل گفت: ‌ای ابن ام الربیع! تو و دوستانت او را دارید می‎کشید در حالیکه من به او دارم لطف می‎کنم. بعد از لحظة به هوش آمد، گفت: ‌بیشتر بگو خداوند به شما رحم کند. گفتم: ‌به من خبر رسیده که یکی از کارمندان عمر بن عبدالعزیز طی نامة برای او نوشت: ای بردارم شما را به یاد آن روزی می‎اندازم که خواب جهنمیان را آتش سوزان از بین می‎‏برد، ‌در حالیکه تا ابد آنجا جاودان هستند. پس از عذاب الله بپرهیز قبل از اینکه تو را فراگیرد و امیدت قطع شود و هیچ فرصتی برای جبران کردن نیابی. بازهم هارون نتوانست خود را کنترل کند، به گریه آمد و گفت: ‌کمی بیشتر بگو گفت: ای خوب صورت، تو کسی هستی که روز قیامت خداوند در مورد همة مردم تو را بازخواست می‎کند، اگر توانستی این صورت را از جهنم نجات بدهی پس این کار را بدون درنگ انجام بده. مواظب باش که شب و روز را چنان سپری کنی که نسبت به یکی از افراد رعیت دلت کج نباشد و از او ناراضی نباشی. حضرت رسول اکرم صلیاللهعلیهوسلم می‌‎فرماید: ‌«من اصبح لهم غاشاً لم یرح رائحة الجنة».

سخنان فضیل قلب‎ هارون را نرم کرده بود، بلافاصله مثال نم بارانی از چشم‎هایش اشک شروع به باریدن کرد. هارون خواست تا از فضیل بخاطر اینکه وقت گرانمایة خود را به او داده بود، تشکر و قدردانی کند. فضیل را گفت: ‌این هزار دینار را بگیر و برای استفادة خانواده‎ات داشته‎ باش، ‌و خود را برای عبادت پروردگارت تقویت کن. فضیل این کار او را پسند نکرد و گفت: ‌سبحان الله من دارم تو را به نجات و رستگاری راهنمایی می‎کنم، اما تو مثل این چیزهای فانی و بی‎‏‌‎ارزش را عوض آن می‎دهی، برای او دعا کرد که خداوند تو را سالم نگهدارد و توفیق خیر به تو عنایت کند و سخنی نگفت و ساکت ماند.

همراه با امیرالمؤمنین (هارون) از نزد فضیل بیرون شدیم، هارون به من گفت: ابوالعباس هرگاه خواستی ما را نزد کس ببری این چنین شخصیتی را به ما معرفی کن چون بزرگوار و سید مسلمین است.

همسر فضیل بعداً آمد و گفت ای کاش این مقدار دینار را می‎گرفتی، آیا با خبر هستی چقدر فقیر و تنگدست هستیم. فضیل در جواب گفت:‌ مثال من و تو مانند قومی است که دارای شتری هستند که خرجی خود را از درامد شتر کسب می‎‌کنند. اما وقتی خوب بزرگ شد او را نحر کردند و گوشتش را خوردند. این خبر به هارون رسید، گفت: حاضر شوید که نزد فضیل می‎رویم، شاید این مرتبه بپذیرد. فضیل وقتی با خبر شد روی سکوی خانه رفت و نشست. هارون هم حضور پیدا کرد و کنار فضیل نشست، لحظاتی را با او سخن گفت، اما از او هیچ جوابی دریافت نمی‎کرد، در همین اثنا بود که کنیزی سیاه چهر آمد و گفت: از دیشب تا حالا شیخ را مورد آزار و اذیت قرار دادی، خواهشاً اینجا را ترک کن و برو، ماهم برگشتیم. خداوند.

فضیل سال 105 ه.ق متولد شد و سال 187 ه.ق در مکه مکرمه دارفانی را وداع گفت و به دیار باقی شتافت. او در عصر خود شیخ حرم بود. رحمهالله


 
SSL چیست؟
ساعت ٧:٥٦ ‎ب.ظ روز ۱۳٩٢/۸/۳٠  کلمات کلیدی: اس اس ال ، ssl ، https

      SSL مخفف کلمه Secure Socket Layer به معنی «لایه اتصال امن» و پروتکلی(مجموعه ای از قوانین) جهت برقراری ارتباطات ایمن میان سرویس دهنده و سرویس گیرنده در اینترنت است که توسط شرکت Netscape ابداع شده.
        از این پروتکل برای امن کردن پروتکل های غیرامن نظیرHTTP ،LDAP ، IMAP و ... استفاده می شود. بر این اساس یکسری الگوریتم های رمزنگاری بر روی داده های خام که قرار است از یک کانال ارتباطی غیرامن مثل اینترنت عبور کنند، اعمال می‌شود و محرمانه ماندن داده‌ها را در طول انتقال تضمین می‌کند.

       آدرس سایتهایی که نیاز به SSL دارند باید به صورت https به جای http باشد. یک پرتکل دیگر برای انتقال مطمئن اطلاعات روی شبکه جهانی وب secure http یا s-http است. به طوریکه SSL یک ارتباط مطمئن بین یک کاربر و سرور ایجاد می کند. و هر اطلاعاتی را می توان با آن منتقل کرد. ولی s-http طراحی شده است تا پیام های شخصی را به طور ایمن انتقال دهد. بنابراین SSL و s-http را می توان به عنوان مکمل یکدیگر در نظر گرفت، تا رقیب یکدیگر. هر دو پرتکل بوسیله IETF (که مخفف Internet Engineering Task Force است) به عنوان استاندارد تصویب شده است.

 SSLچگونه کار می کند؟

     SSLدر واقع پروتکلی است که در آن ارتباطات بوسیله یک کلید، رمزگذاری(Encryption) می شوند. زمانی که قرار است یکسری اطلاعات را به صورت اس اس ال به یک سایت که سرور (server) اش گواهی نامه اس اس ال را دارد (در آدرس سایت https است) ارسال شود. ابتدا باید از یک کلید به عنوان قالبی برای به رمز در آوردن اطلاعات بین خدمات گیرنده (کاربر) و خدمات دهنده (سرور) استفاده شود. برای ساخت این کلید نیاز به چند مرحله هماهنگی به شرح زیر است:

1. وقتی سروری بخواهد پروتکل اس اس ال را فعال کند. ابتدا یک کلید عمومی (Public Key) می سازد.

2. سپس کلید عمومی را همراه با یک درخواست گواهی نامه اس اس ال به یکی از صادرکنندگان این گواهی نامه ها مثل وریساین (Verisign) می فرستد.

3. وریساین نیز ابتدا مشخصات و میزان قابل اعتماد بودن و امنیت سرور را ارزیابی کرده و کلید عمومی را دوباره رمزگذاری می کند و برای سرور می فرستد تا در انتقال اطلاعات خود از آن استفاده کند. به کلید جدید کلید امنیتی (private key) می گویند.

4. حال هر زمان که کاربر بخواهد از طریق پروتکل اس اس ال به این سایت دست یابد، ابتدا کامپیوتر کاربر یک کلید عمومی برای سرور می فرستد (هر کامپیوتری کلید مخصوص به خود را دارد).

5. سرور نیز این کلید عمومی را با کلید امنیتی خود مخلوط کرده و از آن کلید جدیدی می سازد. سپس آن را به کامپیوتر کاربر می فرستد.

6. از این به بعد تمامی اطلاعاتی که بین کاربر و سرور جابجا می شوند با این کلید جدید رمز گذاری می شوند. 
      مدیران سرورها گواهی نامه پروتکل اس اس ال را از صادرکنندگان آن مثل Verisign و Thawte خریداری و در اختیار بازدیدکنندگان قرار می دهند.

چگونه می توان مطمئن شد، یک سایت از اس اس ال استفاده می کند؟ 
     وقتی صفحه به طور کامل بارگذاری  شد، به ابتدای آدرس آن نگاه کنید. می    بایست به جای http حروف https نوشته شده باشد (منظور از حرف s در پایان http عبارت secure است). البته در این حالت یک علامت قفل هم در مرورگر دیده می شود. جای این قفل در مرورگرهای مختلف متفاوت است. در فایرفاکس و اینترنت اکسپلورر در پایین و سمت راست صفحه، در نوار وضعیت (status bar) و در مرورگرهای سافاری، کروم و اپرا در سمت راست آدرس دیده می شود.
نکته جالب در خصوص این قفل کوچک این است که با دو بار کلیک کردن بر روی آن، می‌توانید مشخصات کامل گواهی اس اس ال سایت مورد نظر را ببینید. مهم‌ترین نکته در خصوص این اطلاعات تاریخ خرید و انقضای این گواهینامه است که باید به آن توجه داشته باشید.

     حتی اگر اطلاعات چندان مهمی را رد و بدل نمی کنید، پیشنهاد می کنیم که از اس اس ال استفاده کنید. وقتی سرویسی با امنیت بالا و رایگان در اختیارتان قرار می گیرد، چرا از آن بهره نبرید؟ در زیر چند نمونه از روش های استفاده از این پروتکل را می توانید مطالعه کنید.

(اقتباس از سایتهای :   asriran    ictpishro   yadbegir)

 


 
استاندارد مدیریت پورتفولیو
ساعت ۱:٢٤ ‎ب.ظ روز ۱۳٩٢/۸/٢۱  کلمات کلیدی: پورتفولیو ، مدیریت ، portfolio
پورتفولیو مجموعه ای از پروژه ها، طرح ها و یا سایر کارهایی است که به منظور تسهیل مدیریت موثر آنها و برآورد اهداف استراتژیک کسب و کار در کنار یکدیگر قرار گرفته اند. پروژه ها یا طرح های پورتفولیو (از این به بعد از آنها به عنوان اجزاء یاد می شود) لزوما وابسته به هم نیستند و این الزام وجود ندارد که به طور مستقیم با یکدیگر مرتبط باشند. اجزای پورتفولیو کمیت پذیر هستند، بنابراین آنها می توانند اندازه گیری، رتبه بندی و اولویت بندی شوند. پورتفولیو در داخل سازمان وجود دارد و شامل مجموعه اجزای جاری، برنامه ریزی شده و ابتکارات برای آینده است (ابتکارات، پیشنهاداتی برای انجام پروژه ها و یا طرح ها در آینده هستند). بنابراین، پورتفولیو نظیر پروژه ها یا طرح ها موقتی نیست. سازمان ممکن است بیش از یک پورتفولیو داشته باشد که هر یک مختص به یک نوع کسب و کار منحصر به فرد یا هدف باشد. ابتکارات پیشنهادی زمانی که شناسایی، انتخاب و یاتایید می گردند، تبدیل به بخشی از پورتفولیو می شوند. در هر زمان، پورتفولیو منظری از اجزای انتخاب شده ارائه می دهد و اهداف استراتژیک سازمان را انعکاس می دهد. با این وجود، پروژه ها یا طرح های ویژه در داخل پورتفولیو لزوما وابسته به هم نیستند و این الزام وجود ندارد که به طور مستقیم با یکدیگر مرتبط باشند. با انعکاس سرمایه گذارهای صورت گرفته یا برنامه ریزی شده به وسیله سازمان، مدیریت پورتفولیو شامل فرآیندهایی برای شناسایی اولویت های سازمانی، تصمیمات سرمایه گذاری و تخصیص منابع است. بنابراین، پورتفولیو کار انتخاب شده برای انجام را نشان می دهد نه الزاما" کاری که باید انجام شود. اگر اجزای پورتفولیو با استراتژی سازمان مربوطه همسو نباشد، سازمان منطقا می تواند بپرسد که چرا این کار باید به انجام برسد؟ بنابراین، پورتفولیو وسیله ای صحیح برای اندازه گیری مقاصد، جهت گیری و پیشرفت سازمان است. ارتباط میان پورتفولیو ها، طرح ها و پروژه ها همه اجزای پورتفولیو دارای ویژگی های مشترک مشخصی هستند: - آنها سرمایه گذاری یا برنامه ریزی صورت گرفته به وسیله سازمان را نشان می دهند. - آنها با اهداف استراتژیک سازمان همسو شده اند - آنها معمولا" ویژگی هایی متمایز کننده دارند که این امکان را به سازمان می دهد تا آنها را به منظور مدیریت موثر، دسته بندی نماید. - آنها کمیت پذیر هستند بنابراین می توانند اندازه گیری، رتبه بندی و اولویت بندی شوند. هدف استاندارد مدیریت پورتفولیو: هدف ابتدایی استاندارد مدیریت پورتفولیو تشریح تجربیات خوب مرتبط با مدیریت پورتفولیو است که مورد پذیرش عام قرار دارند. "پذیرش عام "یعنی دانش و تجربیات تشریح شده، بیشتر اوقات در اکثر پورتفولیوها قابل اجرا است و همگان در زمینه سودمند بودن و ارزش آن اتفاق نظر دارند. این استاندارد بسط و مکمل اطلاعات راهنمای گستره دانش مدیریت پروژه ( ویرایش چهارم)، استاندارد مدیریت طرح ( ویرایش دوم) و مدل بلوغ سازمانی مدیریت پروژه ( ویرایش دوم) است. این استاندارد به عنوان مرجع اصلی قصد ندارد که جامع و شامل همه موارد باشد. این استاندارد بر مدیریت پورتفولیو تمرکز دارد به نحو که با نظام های مدیریت پروژه و طرح مرتبط باشد. کاربرد آن برای همه سازمان ها ( نظیر انتفاعی، غیر انتفاعی و دولتی ) است. زمانی که عبارت "سازمان" در اینجا استفاده می شود، درحالت کلی به این سه نوع سازمان اشاره دارد. اگر قسمتی از این استاندارد معمولا برای زیر مجموعه ای از این سازمان ها قابل بکارگیری باشد، آن زیر مجموعه تعریف شده است. علاوه بر این استانداردها که خطوط راهنمایی برای فرآیندها، ابزارها و تکنیک های مدیریت پروژه فراهم می آورند، نظام نامه اصول اخلاقی و رفتار حرفه ای موسسه مدیریت پروژه، شاغلین حرفه مدیریت پروژه را راهنمایی می کند و انتظارات شاغلین از خودشان و دیگران را تشریح می نماید. نظام نامه اصول اخلاقی و رفتار حرفه ای موسسه مدیریت پروژه به طور خاص درباره تعهدات، مسئولیت، احترام، عدالت و صداقت است. این نظام نامه نیازمند آن است که شاغلین، تعهد به اصول اخلاقی و رفتار حرفه ای را نشان دهند. این نظام نامه با قوانین، مقررات و سیاست های حرفه ای و سازمانی مطابقت دارد.با وجود آن که شاغلین دارای فرهنگ ها و پیش زمینه های متعددی هستند. مخاطبان استاندارد مدیریت پورتفولیو: این استاندارد، مرجعی اصلی برای هر علاقمند به مدیریت پورتفولیوی پروژه ها و طرح ها است. این افراد شامل موارد زیر هستند اما به آنها محدود نمی شوند: - مدیران ارشد که تصمیمات استراتژیک سازمان را می گیرند. - کارمندان مدیریت که مسئولیت توسعه استراتژی سازمان را بر عهده دارند یا آنهایی که به مدیران ارشد مشاوره می دهند. - مدیران پورتفولیو، مدیران طرح و مدیران پروژه. - پژوهشگرانی که مدیریت پورتفولیو را تحلیل می کنند. - اعضای دفتر مدیریت پورتفولیو یا طرح - رئیس مدیران پورتفولیو و طرح - اعضای دفتر مدیریت پروژه، طرح و پورتفولیو. - مشاوران و سایر متخصصان مدیریت پروژه، طرح، پورتفولیو و حوزه های مرتبط با آنها. - مدیران وظیفه ای و صاحبان فرآیند که منابع را به پورتفولیو تخصیص داده اند. - مشتریان و سایر ذی نفعان. - مدرسان مدیریت پورتفولیوها و حوزه های مرتبط با آن نقل از : استاد سیامک حاجی یخچالی
 
افتتاح وبگاه اینترنتیداشبوردهای مدیریتی
ساعت ٦:٢۸ ‎ق.ظ روز ۱۳٩٢/٥/۱۸  کلمات کلیدی: داشبورد ، اصفهان ، آموزش وپرورش

همزمان با عید فطر1392 وبگاه  اینترنتی داشبوردهای مدیریتی حوزه فناوری اطلاعات آموزش وپرورش اصفهان راه اندازی گردید.

http://isf.medu.ir/Portal/Home/ShowPage.aspx?Object=NEWS&ID=84bcefc9-85ed-46a0-92f8-e536b707067c&WebPartID=9d617d0a-ae52-4ea0-80f7-1f46e0608ce8&CategoryID=aa7acd02-0c64-4e8a-bc54-d3049d41453f


 
اولین همایش ملی فناوری های نوین در تعلیم و تربیت
ساعت ٤:٠٩ ‎ب.ظ روز ۱۳٩٢/٤/٢۸  کلمات کلیدی: همایش ، فناوری اطلاعات ، اولین ، تعلیم وتربیت

        درروزهای 9 و 10 تیرماه 1392، اداره کل آموزش و پرورش استان اصفهان شاهد اولین همایش ملی فناوری های نوین در تعلیم و تربیت بود . همین همایش  درسال 1385 دراداره کل آموزش وپرورش استان یزد تحت نام دیگری با همین مضمون به عنوان اولین همایش برگزار شد که همین مأموریت را داشت و به بررسی مقالات ارائه شده در زمینه بکارگیری فناوری اطلاعات در تعلیم و تربیت پرداخت. نکته جالب اینکه در هر دو همایش یزد 85 و اصفهان 92 ، دکترجلالی به عنوان سخنران علمی  دعوت شده بود که  مضمون سخنرانی تقریبا مشابه بود و البته در هر دو همایش برای شرکت کنندگان بسیار هیجانی بود و تازگی داشت.

        بخاطر تغییروتحولات بسیار زیاد در آموزش و پرورش متاسفانه اهداف همایش ها پیگیری نمی شوند و هر از گاهی ما شاهد این اولین همایش ها هستیم.

        همایش اصفهان اگرچه بسیار منظم و با مدیریت خوب برگزار گردید ولی سطح مقالات پائین بود و بیشتر جلوه آموزشی و مدیریتی به چشم می خورد تا مباحث تعلیم و تربیت و فناوری اطلاعات. به هر حال فرصت خوبی بود برای فرهنگیان دانشجو (کارشناسی ارشد) که مقاله ای را در کارنامه تحصیلی و رزومه خود ثبت کنند.

 

 


 
نکته
ساعت ۱٠:۱۸ ‎ق.ظ روز ۱۳٩٢/٤/۱٥  کلمات کلیدی: دکتر ، شفا ، بیماری

من از بیماری دکتر شدن شفا یافتم

                                          " مرحوم جلال آل احمد"


 
تدوین شاخص های کلیدی ارزیابی عملکردی حوزه فناوری اطلاعات آموزش وپرورش اصفهان
ساعت ٤:٥٦ ‎ب.ظ روز ۱۳٩٢/۳/۱  کلمات کلیدی: شاخص ، bsc ، کارت امتیازی متوازن، ، شاخص کلیدی

مقاله :     تدوین شاخص های کلیدی ارزیابی عملکردی حوزه فناوری اطلاعات آموزش وپرورش اصفهان

چکیده :

سازمانها و مؤسسات پیشرفته برای تصمیم گیریهای  بموقع و سریع ، و جلوگیری از روندهای نامطلوب در فرایندهای اجرائی  از یک سیستم ارزیابی عملکرد پیشرفته  مبتنی بر فناوری اطلاعات بهره می برند. در این سیستم ها شاخص های کلیدی و حیاتی سازمان بصورت برخط ( Online) ارزیابی شده و نوسانات شاخص ها در قالب داشبوردهای سازمانی به نمایش گذاشته می شوند. آنچه که در اینجا بسیار حائز اهمیت است اینکه، سازمان کدام شاخص ها را اندازه گیری و ارزیابی کند و این شاخص ها چگونه استخراج می شوند؟ مدل ها و روشهای متنوعی برای ارزیابی عمکرد سازمانها و شرکت ها بوجود آمده که هرکدام ویژگیهای خاص خود را دارند.  به نظر می رسد مدل کارت امتیازی متوازن (BSC )  برای مؤسسات آموزشی  مثل آموزش و پرورش و یا آموزش عالی مناسب باشد. این مقاله ضمن ارائه مدل پیشنهادی کارت امتیازی متوازن برای حوزه فناوری اطلاعات آموزش وپرورش ، اقدام به شناسائی وتدوین شاخص های نتیجه وعملکردی حوزه مذکور می نماید.   

واژگان کلیدی :  شاخص ، کارت امتیازی متوازن، شاخص کلیدی نتیجه ، ارزیابی عملکرد، شاخص های کلیدی عملکرد

 


 
مقاله : داشبوردهای مدیریتی گامی بسوی هوشمندی مدارس
ساعت ۱٢:٠٦ ‎ق.ظ روز ۱۳٩٢/٢/۳۱  کلمات کلیدی: داشبورد ، هوشمندی کسب وکار ، مدرسه هوشمند ، شاخص های کلیدی

چکیده :

اگرچه هنوز تعریف کامل وجامعی از مدارس هوشمند ارائه نشده ولی بهره گیری کارا و اثربخش از فناوری اطلاعات و ارتباطات در تمام حوزه های های آموزشی، حاکی از این باور است که حرکت  در مسیر صحیح و هوشمندانه ای انجام می شود. تاکنون استفاده از فناوری ها در کلاس های درس و یا  بخش های اداری مدارس مورد بحث بوده است.  این مقاله قصد دارد ، با پرهیز از اشتباهات مرحله تکوین  و تفکیک دوره ها،  با نگاهی متفاوت ، هوشمندی مدارس را از منظر  فراتر از ابزار و سخت افزار معرفی نماید. براین اساس از یک سو بر ضرورت تغییر و تحول در آموزش و پرورش (هم از منظر تغییر حوزه کاری و هم از منظر تغییرتکنولوژی) تأکید دارد و از سوی دیگر با تعیین ضرورتها و مؤلفه های لازم برای ورود به فصای هوشمندی ، اهمیت  ایجاد داشبوردهای مدیریتی را نقطه عطفی در مسیر هوشمند سازی مدارس قلمداد می کند.


 
23 ورزش مناسب درد های کمر - دیسک و سیاتیک
ساعت ٩:٠٢ ‎ب.ظ روز ۱۳٩۱/۱٢/۱٦  کلمات کلیدی: دیسک کمر ، سیاتیک ، کمردرد

تمرین 1 : نزدیک کردن زانو به قفسه سینه

موقعیت شروع : به پشت روی یک سطح سفت، دراز بکشید.

حرکت : دستها را در پشت ران حلقه کنید
و آن را به سمت قفسه سینه بکشید.
پای مخالف را روی سطح صاف نگه دارید،
این حرکت را به مدت 10 ثانیه انجام دهید
وسپس پاها را تعویض و حرکت را تکرار کنید.

در طول انجام حرکت درد نداشته باشید.--

تمرین 2 : شیب دادن لگن

موقعیت شروع : به پشت روی سطح سفت، دراز بکشید.
کف پاهای خود را بر روی سطح میز قرار دهید
و زانوهای خود را خم کنید.

حرکت : با کشیدن عضلات شکم به بالا و جمع کردن آن،
کمر خود را کمی به سطح صاف فشار دهید.
در حالی که به راحتی تنفس میکنید،
پشت خود را صاف و برای پنج ثانیه نگه دارید. نفس خود را حبس نکنید.
در طول انجام حرکت درد نداشته باشید.

تمرین 3 : چرخش کفل


به پشت روی یک میز یا سطح سفت، دراز بکشید.
هر دو زانوی خود را خم کنید بطوریکه کف پاهایتان روی میز قرار بگیرد.

حرکت :
دستها را بر روی سینه جمع کنید.
هنگامی که تنه خود را به سمت راست می چرخانید،
سر را به چپ بگردانید. اجازه دهید زانوها به اختیار خود و آزادانه پایین بروند.
زانوها را بالا و سر را به حالت اول بیاورید.
جهت حرکت را عوض کنید.

در طول انجام حرکت درد نداشته باشید.

تمرین 4 : بلند کردن لگن


به پشت روی یک میز یا سطح سفت، دراز بکشید.
زانوها خم وکف پاهای شما روی سطح صاف باشند.
پاها را جفت نگه دارید و دستها را بر روی سینه قرار دهید.

مانند تمرین قبلی ، کمرتان را به کف فشار دهید،
سپس تا آنجا که ممکن است بدون زور زدن به آرامی باسن خود را از کف بلند کنید.
این موقعیت را برای 5 ثانیه حفظ کنید. باسن را به پایین بیاورید و نفس خود را نگه ندارید.
در طول انجام حرکت درد نداشته باشید.

تمرین 5 : تمرین پایین شکم


موقعیت شروع : به پشت روی یک میز یا سطح سفت، دراز بکشید.
زانوها خمیده و کف پاها روی میزباشد. با کشیدن عضلات شکم خود به بالا ، پشت خود را روی سطح صاف نگهدارید.

1. یک زانو را به سمت قفسه سینه خود بیاورید.
این موقعیت را برای 10 ثانیه نگه دارید
. پای خود را در حالت موقعیت شروع ، پائین بیاورید.
سپس با زانوی مخالف خود، عمل را تکرار کنید.

2. یک زانو را به سمت قفسه سینه خود بیاورید.
سپس زانوی خود را برای 10 ثانیه صاف نگه دارید،
به آرامی ساق پا را به حالت موقعیت شروع، پائین بیاورید.
با پای مخالف تکرار کنید.

3. پا ی خود را بالا ببرید و زانو را برای 10 ثانیه راست نگه دارید.
سپس به آهستگی کف پا را پایین بیاورید. این کار را با پای مقابل تکرار کنید.

در تمام مدت، شیب لگن خاصره خود را حفظ کنید و پای در حال استراحت را در آرامش نگه دارید. نفس خود را حبس نکنید.

در طول انجام حرکت درد نداشته باشید.

تمرین 6 : دراز و نشست


به پشت روی یک میز یا سطح صاف دراز بکشید.
کف پاهای خود را بر روی سطح صاف قرار دهید
و زانوها را خم کنید. در حرکت دراز و نشست، شیب لگن خاصره خود را حفظ کنید.

1. به آرامی دست ها را تا آنجا که ممکن است به جلو بکشید،
تنه خود را به جلو خم کنید.
عضلات گردن را آرام نگه دارید. به طور طبیعی تنفس کنید. به آرامی به موقعیت شروع برگردید. در طول انجام حرکت درد نداشته باشید.


2. دستها را روی قفسه سینه درآغوش بگیرید.
چانه خود را به سینه بچسبانید
و به آرامی آرنج ها را به زانو برسانید ،
تنه خود را خم کنید. عضلات گردن را آرام نگه دارید.
به طور طبیعی تنفس کنید. به آرامی به موقعیت شروع برگردید.

3. دست های خود را پشت سر قرار داده و به آرامی سر را به قفسه سینه نزدیک و سپس تنه خود را قوس دهید.
آرامش داشته باشید ، به آرامی نفس بکشید و سپس به موقعیت شروع برگردید.
در طول انجام حرکت درد نداشته باشید.


تمرین 7 : شتر گربه

روی زمین زانو بزنید و حالت چهار دست و پا بگیرید. سر خود را راست نگه دارید به طوری که نگاه شما رو به جلو باشد.

به آهستگی تنه خود را تا آنجا که می توانید به پائین قوس دهید.
اما اجازه دهید با بلند شدن صورت شما به سمت بالا، احساس آرامش داشته باشید و سپس کمر خود را تا آنجا که می توانید،
توسط انقباض عضلات شکم، رو به بالا بکشید و سر را به زمین نزدیک کنید. همه حرکات باید از پایین کمر شما شروع شود.
در طول انجام حرکت درد نداشته باشید.

تمرین 8 : دم تکان دادن (حرکت کفل)

زانو بزنید و در حالت چهار دست و پا قرار بگیرید،
و با نگاه کردن به پائین، سر خود را بطور طبیعی نگهدارید.

حالت شانه های خود را حفظ کنید و تا آنجا که می توانید باسن خود را به سمت شانه راست حرکت دهید
. به آرامی به موقعیت شروع برگردید و سپس باسن خود را تا آنجا که می توانید به سمت شانه چپ خود حرکت دهید.


در طول انجام حرکت درد نداشته باشید.

تمرین 9 : کشش کفل

حالت چهار دست و پا .

در حالی که سر شما پایین است یکی از زانوها را به سمت سر خود بیاورید
و سپس ساق پا را به موازات سطح زمین عقب ببرید. به موقعیت شروع برگردید. با پای مخالف تکرار کنید.

در طول انجام حرکت درد نداشته باشید.


تمرین 10 : حرکت دست- زانو

درحالی که مچ پاهایتان را بهم چسبانده اید روی زمین زانو بزنید. اجازه دهید باسن شما روی پاشنه ها قرار بگیرد.

در حالی که دستانتان رو به جلو کشیده شده است قوز کنید.
در این حالت روی دستان خود بلند شوید بدن خود را شل کنید
و سپس به آرامی کف دستها را به جلو حرکت دهید و مانند شکل آخر، حالت پرس- آپ بخود بگیرید.

در طول انجام حرکت درد نداشته باشید.


تمرین 11 : کشش در حالت دمر

با شکم روی یک زیر انداز دراز بکشید و وزن خود را روی بازوها بیاندازید.

روی شکم دراز بکشید و بالا تنه خود را توسط دستها بالا بیاورید،
این حالت را برای 10 ثانیه نگهدارید، اطمینان حاصل کنید که ناحیه کمر شما کاملا در حالت آرامش قرار دارد.
در طول انجام حرکت درد نداشته باشید.


تمرین 12 : فشار به بالا

با شکم روی یک زیر انداز دراز بکشید و وزن خود را روی بازوها بیاندازید.
کف دستها روی زمین و در امتداد شانه ها قرار گرفته باشد.

با عمود کردن بازوان خود، بالا تنه را از روی زمین بلند کنید.
لگن شما روی زمین باشد، اجازه دهید بالا تنه قوس کند.
این حالت را 10 ثانیه نگه دارید. به موقعیت شروع برگردید و این عمل را تکرار کنید.
در طول انجام حرکت درد نداشته باشید.

تمرین 13 : کشش پشت

با شکم روی زمین دراز بکشید.
دست ها را در طرفین خود قرار دهید بطوریکه به پاهایتان چسبیده باشد.

سر و شانه ها را به اندازه ای بالا بیاورید
که در حد امکان راحت باشید. این حرکت را 10 ثانیه نگه دارید.
سر و شانه ها را پائین بیاورید. عضلات شانه ها را تحت کشش قرار ندهید.
در طول انجام حرکت درد نداشته باشید.


تمرین 14 : بلند کردن بازو

با شکم روی یک زیر انداز دراز بکشید. دستان خود را مقابل سر بیاورید و به طرفین باز کنید( مانند حرف وی انگلیسی V ).

یک بازوی خود را بالا ببرید،
به طوری که به نقطه ای رو به بالا اشاره کند.
ران ها و بازوی مخالف را در حالت آرامش نگه دارید.
به آهستگی بازوی خود را پایین بیاورید و سپس بازوی دیگر را به شیوه مشابه بالا ببرید.

در طول انجام حرکت درد نداشته باشید.


تمرین 15 : کشش کفل
با شکم روی یک زیر انداز دراز بکشید و وزن خود را روی بازو های خود بیاندازید
. یکی از زانوها را 90 درجه به سمت بالا خم کنید بطوریکه کف پای شما رو به بالا قرار بگیرد.

زانوی خود را حدود 15 سانتی متر از زمین بلند کنید.
استخوان کفل شما از روی زمین بلند نشود. ران خود را به آرامی به موقعیت شروع پایین بیاورید.
در طول انجام حرکت درد نداشته باشید.

تمرین 16 : زانو بالا

با شکم روی یک زیر انداز دراز بکشید و وزن خود را روی بازو های خود بیاندازید.
کف دستها روی زمین و هم سطح شانه ها باشد.

با فشار روی دست ها، ران و تنه خود را از سطح زمین بلند کنید
بطوریکه آرنجها صاف شوند.
زانوهای شما باید خم شده و پاها روی زمین باشند. کمر خود را صاف نگه دارید و اجازه ندهید شکم شما قوس کند.


به آهستگی آرنجها را خم و تنه و ران خود را به سطح زمین نزدیک کنید. مجددا روی زمین فشار بیاورید و آرنجهای خود را صاف کنید.
در طول انجام حرکت درد نداشته باشید.



تمرین 17 : هل به بالا

موقعیت شروع : روی شکم دراز بکشید،
کف دست های خود را در امتداد شانه ها روی زمین بگذارید. ا
نگشتان پای خود را طوری قرار دهید که وزن بدن شما بین دستها و پاها تقسیم شده باشد. با فشار روی دستها، تنه و زانوهای خود را از زمین بلند کنید
. کمر خود را صاف نگه دارید و اجازه ندهید شکم شما قوس داشته باشد.

حرکت : آرنج ها را خم کنید تا ارتفاع بدن کم شود و سپس با صاف کردن دستها، بدن خود را به عقب هل دهید.
در طول انجام حرکت درد نداشته باشید.





تمرین 18 : چرخش تنه
حالت چهار دست و پا.


1. یکی از دستهای خود را به داخل بدن و به طرف زانوی مخالف ببرید
. به مدت10 ثانیه نگه دارید. به آرامی به موقعیت شروع برگردید. این کار را با دست دیگر تکرار کنید.
2. در حالی که وزن بدن روی هر دو دست قرار دارد،
یک زانو را به سمت شانه مخالف ببرید. به مدت10 ثانیه نگه دارید. به موقعیت شروع برگردید و این کار را با پای دیگر تکرار کنید.

در طول انجام حرکت درد نداشته باشید.



تمرین 19 : کشش کامل پشت

روی یک صندلی بنشینید وکف پاها را روی زمین قرار دهید. شانه ها را شل و سر خود را هم تراز نگه دارید.
وزن شما باید به طور مساوی بین پاها و باسن توزیع شود.

گردن را شل و رو به جلو خم کنید. قسمت فوقانی کمر را به آرامی به جلو خم کنید.
اجازه دهید کف دستان شما زمین را لمس کنند.
به مدت10 ثانیه نگه دارید. به آرامی راست شوید
به طوری که سر شما آخرین بخشی باشد که حرکت میکند. به موقعیت شروع برگردید.
در طول انجام حرکت درد نداشته باشید.

تمرین 20 : کشش بالای کمر

روی یک صندلی پشت به دیوار به طوری که پشت شما به دیوار چسبیده است، بنشینید.

دست های خود را بالا بکشید، سر و پشت خود را به دیوار تکیه دهید.
به مدت10 ثانیه نگه دارید. توجه کنید که شانه ها بتوانند
در حالی که پشت شما صاف شده اند، دیوار را لمس کنند. به مدت10 ثانیه نگه دارید. دست های خود را به موقعیت شروع پائین بیاورید.

در طول انجام حرکت درد نداشته باشید.

تمرین 21 : خم به بغل

صاف بایستید و دستها را در طرفین خود نگه دارید و پاها را به عرض شانه باز کنید.

تنه خود را به یک طرف خم کنید ، با حرکت شانه بسمت پائین، دست بیرونی خود را بالا ببرید. چند ثانیه نگه دارید. به آهستگی راست شوید.
این عمل را با طرف دیگر تکرار کنید.
در طول انجام حرکت درد نداشته باشید.

تمرین 22 : خم به عقب

صاف بایستید و پاها را به عرض شانه باز کنید. زانوها را در حد امکان راست نگه دارید. دستان خود را محکم به ناحیه کمر بگذارید.

حرکت : کمر خود را به پشت خم کنید و تا حد امکان زانوها صاف باشند. این حالت را به مدت10 ثانیه نگه دارید. به آرامی به موقعیت شروع برگردید.
در طول انجام حرکت درد نداشته

تمرین 23 : کشش سینه

در مقابل گوشه دیوار بایستید. دستهای خود را باز کنید و کف دستها را روی دیوار قرار دهید.

به سمت گوشه خم شوید. بدن و ساق پاها را راست نگه دارید و پاشنه خود را از کف زمین بلند نکنید. به مدت10 ثانیه نگه دارید.
به موقعیت شروع برگردید.

این عمل را تکرار کنید ، به تدریج فاصله خود را از دیوار افزایش دهید.

در طول انجام حرکت درد نداشته باشید.
منبع:http://barghaiesabzebahar.ir/tag


 
عنوان مقاله : فراسازمانها درزنجیره تامین و . . . .
ساعت ۸:٥۳ ‎ق.ظ روز ۱۳٩۱/۱۱/٢٦  کلمات کلیدی: فراسازمان ، خوشه ، برنامه جامع ، فناوری اطاعات

 عنوان مقاله :  فراسازمانها درزنجیره تامین و لزوم تدوین  برنامه جامع استراتژیک  فناوری اطلاعات درآنها

     امیر افسر  ،  بهنام مهدی خشوئی *  

   استادیار دانشکده مدیریت ومعاون اداری ومالی ، دانشگاه قم    ،          aafsar@qom.ac.ir

 کارشناس ارشد فناوری اطلاعات،  دانشکده فنی ومهندسی، دانشگاه قم  ،    khoshouei@gmail.com

 

چکیده

         این مقاله به  موضوع  فراسازمان به عنوان یک مفهوم و پارادایم جدید در حوزه و قلمرو خوشه ها می پردازد. مجموعه اجزاء یک خوشه به مثابه یک سازمان به هم پیوسته بوده که برای حفظ پیوستگی نیاز به تبیین ساختار جدیدی به نام فراسازمان دارد.   همچنین امکانات و توانائی های فناوری اطلاعات وتغییرات سریع و رو به رشد آن ایجاب می کند از ساختار برنامه ریزی پویا برای بهره مندی ومدیریت فراسازمان استفاده شود. در این ساختار جدید تدوین برنامه جامع (استراتژیک ) فناوری اطلاعات ازاهمیت ویژه ای برخورداراست . ایجاد ساختار سازمانی و تدوین برنامه راهبردی کمک شایانی به همگرائی، مشارکت ویکپارچگی اجزای خوشه ها کرده و باعث می شود رقابت های شکننده محلی به رقابت های منطقی جهانی تبدیل شود.     

واژگان کلیدی

سازمان ، خوشه ، فراسازمان ، برنامه ، برنامه جامع ، استراتژیک ، فناوری اطاعات    

 

 

 


 
عنوان مقاله : تحلیل سیستم های پرداخت برخط درتجارت الکترونیکی ، بررسی نیاز این
ساعت ۸:٤٩ ‎ق.ظ روز ۱۳٩۱/۱۱/٢٦  کلمات کلیدی: تجارت الکترونیکی ، پرداخت الکترونیکی ، paypal ، alipay

چکیده

          مهمترین فاکتور ومولفه اصلی  تجارت الکترونیکی  تبادل پول و پرداخت برخط بحساب می آید و به همین دلیل سا مانه های پرداخت الکترونیکی موتور اصلی تجارت الکترونیکی  واقتصاد پویای کشورهای پیشرفته ودر حال رشد محسوب می شوند . اقتصادهای مدرن  برآمده از رشد چشمگیر گردش پول در سیستم های پرداخت الکترونیکی  و رشد بسیار سریع تکنولوژی در سالهای اخیربوده اند. امروزه موتور محرک اقتصادهای موفق و مدرن تجارت الکترونیکی است که تمام اقصا نقاط جهان را به هم متصل نموده وموتورمحرک این تجارت الکترونیکی موفق چیزی جز سامانه های  قدرتمند پرداخت الکترونیکی(برخط) نیست.  این مقاله به  بررسی سامانه های پرداخت الکترونیکی برخط می پردازد  و ضمن تحلیل کالبد شکافانه دوسامانه پرداخت بزرگ وبین المللی ،  PayPal و  AliPay  پیشتهاداتی برای ایجاد یا بهره گیری از سامانه های پرداخت برخط کشور نیز ارائه می دهد.


 
به دست آوردن IP
ساعت ٩:۱٦ ‎ب.ظ روز ۱۳٩۱/۱٠/۱٩  کلمات کلیدی: ip ، ipconfig ، netstat ، ping
 
بعد از اتصال به شبکه یا اینترنت
از طریق منوی استارت در ویندوز با تایپ cmd در Run  وارد Command Prompt شوید
برای به دست‌آوردن IP  کامپیوتر خود دستور ipconfig را وارد کنید.
برای به دست آوردن IP یک سایت مثل google دستور ping www.google.com را وارد کنید.
برای به دست آوردن IP کامپیوتر کسی که که با او چت می‌کنید و یا هر سایتی که همان لحظه به آن متصل هستید, هنگام ارتباط  دستور netstat/n را وارد کنید.

 
به دست آوردن IP
ساعت ۸:٠۸ ‎ب.ظ روز ۱۳٩۱/۱٠/۱٩  کلمات کلیدی:
 
ابندا به شبکه و یا اینترنت متصل شوید
سپس وارد Command Prompt شوید.(برای اینکار درقسمت  Run تایپ کنید cmd)  تا پنجره مشکی برای تایپ دستورات باز شود.
1- برای به دست‌آوردن IP کامپیوتر خود دستور ipconfig را وارد کنید.
2- برای به دست آوردن IP یک سایت مثل  yahoo  دستور  ping  www.yahoo.com را وارد کنید.
3- برای به دست آوردن IP کسی که با او چت می‌کنید و یا هر سایتی که در آن زمان به آن متصل هستید در زمان برقراری ارتباط با شخص یا سایت دستور netstat/n را وارد کنید.

 
انواع دیتابیس DataBase Types
ساعت ٩:٠۳ ‎ب.ظ روز ۱۳٩۱/٩/٤  کلمات کلیدی: database ، دیتابیس
  1. Apache Derby (formerly known as Cloudscape)
  2. Firebird
  3. Greenplum
  4. HP Neoview
  5. Hypersonic (also known as hsqldb)
  6. IBM DB2
  7. Infobright
  8. Informix
  9. Ingres
  10. Interbase
  11. LucidDB
  12. Microsoft Access
  13. Microsoft SQL Server
  14. MySQL
  15. Netezza
  16. Oracle
  17. PostgreSQL (also known as Postgres)
  18. Sybase
  19. Teradata

 
← صفحه بعد